Borys Bieriezowski: Od oligarchy do wroga Putina. Śmierć i samobójstwo

6

Borys Abramowicz Bieriezowski (ur. 23 stycznia 1946, zm. 23 marca 2013) był postacią o niezwykłej złożoności – matematykiem, naukowcem, rosyjskim oligarchą i wpływowym biznesmenem, który odegrał znaczącą rolę w burzliwych latach transformacji Rosji. W swoich późniejszych latach, po opuszczeniu kraju, stał się znanym krytykiem władzy kremlowskiej. W 2003 roku przyjął nowe nazwisko – Płaton Jelenin. Jego życie zakończyło się tragicznie, jednak jego postać wciąż budzi zainteresowanie ze względu na złożoność jego kariery, od nauki po politykę, oraz skomplikowane relacje z rosyjskim establishmentem.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na marzec 2013 roku miał 67 lat.
• Żona/Mąż: Jelena Bieriezowskaja (zm. 2007).
• Dzieci: Dwie córki – Jelizawieta i Kateryna.
• Zawód: Matematyk, naukowiec, oligarcha, biznesmen, polityk.
• Główne osiągnięcie: Kluczowa postać w rosyjskim biznesie i polityce lat 90., jeden z pierwszych rosyjskich oligarchów.

Borys Bieriezowski – narodziny i wczesne lata

Pochodzenie i wykształcenie

Borys Abramowicz Bieriezowski przyszedł na świat 23 stycznia 1946 roku w Moskwie. Jego droga edukacyjna rozpoczęła się w 1962 roku w Moskiewskim Instytucie Leśnym, gdzie studiował na wydziale techniki obliczeniowej. Po ukończeniu studiów w 1967 roku, kontynuował swoją ścieżkę naukową na prestiżowym wydziale matematyczno-mechanicznym Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego imienia M.W. Łomonosowa. Już te początkowe etapy kariery naukowej zapowiadały jego przyszłe osiągnięcia w dziedzinach ścisłych.

Kariera naukowa i akademicka

Naukowy dorobek i afiliacje

Borys Bieriezowski był postacią wybitną w świecie nauki. Posiadał stopień doktora nauk matematyczno-fizycznych, a także doktorat z nauk technicznych, który obronił w 1983 roku, dziesięć lat po uzyskaniu tytułu magistra w 1973 roku. Przez wiele lat swoje wysiłki badawcze kierował w stronę Instytutu Problemów Zarządzania Akademii Nauk ZSRR. Tam rozwijał swoją karierę naukową, zdobywając uznanie zanim wkroczył na arenę wielkiego biznesu i polityki. Jego działalność naukowa była na tyle znacząca, że w 1991 roku został wybrany na członka-korespondenta Rosyjskiej Akademii Nauk. Jego specjalizacje obejmowały kluczowe dziedziny takie jak informatyka, technika obliczeniowa i automatyzacja.

Droga do biznesu i potęgi finansowej

Od nauki do biznesu

Po latach poświęconych pracy badawczej, Borys Bieriezowski zaczął przenosić swoje talenty i ambicje na grunt biznesowy. Szybko okazał się być człowiekiem o niezwykłej intuicji i zdolnościach do gromadzenia kapitału. W pierwszej połowie lat 90. XX wieku jego majątek rósł w zawrotnym tempie, co doprowadziło do tego, że w 1995 roku został oficjalnie uznany za najbogatszego człowieka w Rosji. Jego wpływy finansowe były tak znaczące, że w 1997 roku amerykański magazyn „Forbes” oszacował jego majątek na około 3 miliardy dolarów amerykańskich, umieszczając go w gronie najbardziej wpływowych finansistów tamtego okresu na świecie. Borys Bieriezowski metodycznie i konsekwentnie budował swoją potęgę, opierając się na strategicznych inwestycjach w kluczowych sektorach rosyjskiej gospodarki. Jego działania obejmowały m.in. przemysł samochodowy i naftowy, a także udziały w telewizji ORT oraz koncernie aluminiowym Rusal. Wraz z wąską grupą oligarchów, Bieriezowski kontrolował znaczną część rosyjskiej gospodarki, co czyniło go postacią o niebywałej sile.

Wpływy polityczne i rola w „rodzinie kremlowskiej”

Bliskość z Borysem Jelcynem

Borys Bieriezowski nie ograniczał się jedynie do sfery biznesowej. Jego ambicje sięgały głęboko w obszar polityki. Stał się kluczową postacią tzw. „rodziny kremlowskiej” i bliskim współpracownikiem prezydenta Borysa Jelcyna. Bieriezowski aktywnie finansował kampanię wyborczą Jelcyna, co zapewniało mu ogromne wpływy polityczne w Rosji lat 90. Jego strategiczne decyzje i wsparcie finansowe miały bezpośredni wpływ na kształtowanie ówczesnej rosyjskiej sceny politycznej. Przez pewien czas, dzięki swojej bliskości z Jelcynem, Bieriezowski zwyciężał dopóty, dopóki cieszył się jego poparciem. **W latach 1998–1999 sprawował również prestiżową funkcję Sekretarza Wykonawczego Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP), co stanowiło szczytowy moment jego oficjalnej kariery urzędniczej i potwierdzało jego znaczącą pozycję na arenie międzynarodowej.**

Konflikt z Władimirem Putinem i emigracja

Zderzenie z nową władzą

Po dojściu do władzy Władimira Putina, Borys Bieriezowski znalazł się w opozycji do nowego prezydenta. Skonfliktowany z kremlem, w 2001 roku zmuszony był opuścić Rosję i udać się na polityczną emigrację do Londynu. Jego rozbieżności z Putinem miały fundamentalne znaczenie dla dalszych losów oligarchy. **W Rosji, gdzie był oskarżany o liczne przestępstwa, zapadł przeciwko niemu wyrok.** 29 listopada 2007 roku sąd w Moskwie skazał go zaocznie na sześć lat robót w kolonii karnej. Było to wynikiem licznych oskarżeń kierowanych przeciwko niemu przez rosyjską prokuraturę po jego ucieczce z kraju. W szczególności, sprawa dotyczyła wyprowadzenia pieniędzy z rosyjskiego przewoźnika lotniczego Aerofłot. Rosyjski przewoźnik lotniczy Aerofłot procesował się o zwrot pieniędzy w związku z nieprawidłowościami przy prywatyzacji z początku lat 90. Bieriezowski wygrał przed sądem w Londynie z Aerofłotem, a przewoźnik przejął około 32 mln funtów od firm powiązanych z oligarchą. W tej samej sprawie w 2007 roku sąd w Moskwie skazał go zaocznie na sześć i pół roku więzienia za wyprowadzenie z Aerofłotu pieniędzy za pośrednictwem szwajcarskiej spółki Andava.

Nowa tożsamość i życie na emigracji

Zmiana nazwiska i ochrona

Przebywając na emigracji w Wielkiej Brytanii, Borys Bieriezowski podjął decyzję o zmianie swojej tożsamości. **W 2003 roku, za oficjalną zgodą brytyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, zmienił swoje dane osobowe na Płaton Jelenin.** Nowe nazwisko prawdopodobnie utworzył od imienia swojej żony, Jeleny. Posługiwał się brytyjskim dokumentem podróży wystawionym na te personalia, co pozwoliło mu m.in. na wizytę w Gruzji. Fakt, że Bieriezowski funkcjonował oficjalnie jako Płaton Jelenin i pod tym nazwiskiem podróżował po świecie, stanowi jeden z najbardziej intrygujących elementów jego biografii, pokazujący skalę jego ochrony przez brytyjskie służby w okresie konfliktu z rosyjskim państwem. Jego żona, Jelena, była ważną postacią w jego życiu, a od jej imienia prawdopodobnie pochodziło nowe nazwisko.

Kluczowe etapy życia Borysa Bieriezowskiego

• 1946: Urodziny w Moskwie.
• 1962-1967: Studia w Moskiewskim Instytucie Leśnym.
• 1967-1973: Studia na Moskiewskim Uniwersytecie Państwowym im. M.W. Łomonosowa.
• 1983: Obrona doktoratu z nauk technicznych.
• 1991: Wybór na członka-korespondenta Rosyjskiej Akademii Nauk.
• 1995: Uznany za najbogatszego człowieka w Rosji.
• 1997: Majątek oszacowany przez Forbes na 3 mld USD.
• 1998-1999: Sekretarz Wykonawczy Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP).
• 2001: Emigracja polityczna do Londynu.
• 2003: Zmiana nazwiska na Płaton Jelenin.
• 2007: Zaoczny wyrok sądu w Moskwie.
• 2013: Śmierć w Sunninghill.

Tragiczny koniec i kontrowersje wokół śmierci

Odnalezienie w domu w Ascot

Borys Bieriezowski zmarł 23 marca 2013 roku w Sunninghill, niedaleko Ascot, w wieku 67 lat. Jego ciało zostało znalezione w jego domu w Ascot pod Londynem. Zgodnie z ustaleniami śledztwa, popełnił samobójstwo poprzez powieszenie się w swojej łazience. W momencie znalezienia ciała nie było śladów walki, a pierwsze wyniki autopsji wskazywały na powieszenie jako przyczynę śmierci rosyjskiego miliardera Borysa. Śmierć rosyjskiego oligarchy Borysa Bieriezowskiego budzi jednak liczne hipotezy na temat śmierci, a temat śmierci w Wielkiej Brytanii skonfliktowanego z kremlem biznesmena Borysa Bieriezowskiego jest przedmiotem spekulacji. **Jego śmierć, która od stycznia 2026 roku stanowi tragiczne wydarzenie sprzed blisko 13 lat, wciąż jest tematem dyskusji i analiz, zwłaszcza w kontekście jego burzliwego życia i konfliktu z władzami Rosji.** Warto zauważyć, że niektórzy twierdzili, iż Bieriezowski prosił Putina o przebaczenie i pozwolenie na powrót do Rosji, co dodaje kolejną warstwę do tej tragicznej historii.

Sprawa Aleksandra Litwinienki i zagrożenie życia

Życie Borysa Bieriezowskiego na emigracji nie było pozbawione zagrożeń. Według relacji Aleksandra Litwinienki, byłego agenta FSB, otrzymał on bezpośredni rozkaz zabicia Borysa Bieriezowskiego. Litwinienko jednak nie wykonał tego rozkazu, co stało się jednym z najgłośniejszych wątków dotyczących walki rosyjskich służb z oligarchami na emigracji. **Ta historia podkreśla, jak bardzo Borys Bieriezowski był celem dla rosyjskich władz, a jego życie w Wielkiej Brytanii było z pewnością naznaczone obawami o bezpieczeństwo.** Jego ochroniarz, który był blisko niego, z pewnością odgrywał ważną rolę w jego codziennym życiu, zapewniając mu bezpieczeństwo. Brytyjska policja prowadziła śledztwo w sprawie okoliczności śmierci, a pierwsze wyniki autopsji wskazały na powieszenie. Jednakże, z uwagi na burzliwą przeszłość i wrogów, jakich miał rosyjski biznesmen Borys Bieriezowski, wiele osób kwestionowało oficjalną wersję wydarzeń, podając w wątpliwość, czy śmierć była jedynie samobójstwem.

Warto wiedzieć: W 2003 roku Borys Bieriezowski oficjalnie zmienił swoje dane osobowe na Płaton Jelenin, prawdopodobnie od imienia swojej żony Jeleny. Pod tym nazwiskiem podróżował, co stanowi jeden z najbardziej intrygujących elementów jego biografii, ukazujący skalę jego ochrony przez brytyjskie służby.

Miejsce spoczynku i dziedzictwo

Ostatnie miejsce odpoczynku

Po śmierci, ciało oligarchy zostało pochowane na Brookwood Cemetery w hrabstwie Surrey w Anglii. To miejsce spoczynku podkreśla jego wieloletnie związki z Wielką Brytanią, gdzie spędził ostatnie lata swojego życia po opuszczeniu Rosji. **Jego życie, pełne dramatycznych zwrotów akcji, od naukowych osiągnięć po potęgę finansową i polityczne intrygi, zakończyło się w ten tragiczny sposób, pozostawiając po sobie wiele pytań i kontrowersji.** Jako postać o znaczeniu historycznym i naukowym, Borys Bieriezowski jest skatalogowany w licznych międzynarodowych bazach autorytetów, takich jak VIAF (84143753), ISNI czy Library of Congress, co potwierdza jego trwały ślad w dokumentacji światowej.

Tabela: Kluczowe dane biograficzne Borysa Bieriezowskiego

Borys Bieriezowski był postacią, której życie stanowiło barwny, choć tragiczny obraz burzliwych przemian w Rosji. Jego droga od wybitnego naukowca do potężnego oligarchy i politycznego dysydenta jest świadectwem złożoności epoki, w której przyszło mu żyć. Jego historia przypomina o skomplikowanych relacjach między biznesem, polityką a bezpieczeństwem państwa, a także o osobistych kosztach, jakie ponoszą jednostki w walce o władzę i wpływy.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Boris_Bieriezowski