Igor Fiodorowicz Strawiński, ur. 17 czerwca 1882 r. w Oranienbaumie, to jeden z najznamienitszych i najbardziej wpływowych kompozytorów XX wieku, którego twórczość zrewolucjonizowała muzykę modernistyczną. W chwili śmierci, która nastąpiła 6 kwietnia 1971 r., miał 88 lat. Kompozytor, który rozpoczął swoje życie jako Rosjanin, stał się obywatelem świata, uzyskując obywatelstwo francuskie w 1934 r. i amerykańskie w 1945 r. Był dwukrotnie żonaty – najpierw z Jekatieriną Nosenko, z którą miał czworo dzieci, a następnie z Wierą de Bosset.
Jego dzieła, takie jak balety „Ognisty ptak” czy „Święto wiosny”, do dziś wywołują zachwyt i dyskusje, stanowiąc kamienie milowe w historii muzyki. Strawiński, dzięki swojej innowacyjności i odwadze w eksplorowaniu nowych form wyrazu, na zawsze zmienił oblicze muzyki klasycznej, otwierając drogę dla przyszłych pokoleń kompozytorów.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Zmarł w wieku 88 lat.
- Żona/Mąż: Jekaterina Nosenko, Wiera de Bosset.
- Dzieci: Czworo dzieci z pierwszego małżeństwa, w tym synowie Teodor i Soulima.
- Zawód: Kompozytor, pianista, dyrygent.
- Główne osiągnięcie: Zrewolucjonizowanie muzyki modernistycznej, stworzenie przełomowych baletów jak „Święto wiosny”.
Podstawowe informacje o Igorze Strawińskim
Igor Fiodorowicz Strawiński urodził się 17 czerwca 1882 roku w Oranienbaumie, miejscowości położonej niedaleko Petersburga. Choć urodził się jako Rosjanin, jego burzliwe losy emigracyjne doprowadziły do uzyskania obywatelstwa francuskiego w 1934 roku, a następnie amerykańskiego w 1945 roku. Te zmiany odzwierciedlały jego potrzebę ucieczki przed europejskimi konfliktami. Kompozytor zmarł 6 kwietnia 1971 roku w Nowym Jorku, w wieku 88 lat, z powodu obrzęku płuc.
Strawiński jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych kompozytorów XX wieku. Jako kluczowa postać muzycznego modernizmu, zrewolucjonizował myślenie o strukturze rytmicznej i formie muzycznej, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które nadal inspiruje kolejne pokolenia artystów. Jego innowacyjne podejście do kompozycji otworzyło nowe ścieżki dla rozwoju muzyki.
Rodzina i życie prywatne Igora Strawińskiego
Rodzina Strawińskich wywodziła się z polskiej szlachty herbu Sulima. Przodkowie kompozytora zamieszkiwali tereny nad rzeką Strawą w dawnym Wielkim Księstwie Litewskim. Pierwotne nazwisko brzmiało „Sulima-Strawiński”, jednak człon „Sulima” został porzucony po rozbiorach Polski. Ojciec kompozytora, Fiodor Strawiński, był śpiewakiem operowym i gwiazdą petersburskiego Teatru Maryjskiego. Mieszkanie kompozytora przez pierwsze 27 lat życia znajdowało się przy Kanale Kriukowa w centrum Petersburga, tuż obok Teatru Maryjskiego.
Dzieciństwo Igora było naznaczone trudnymi relacjami z rodzicami, a sam kompozytor wspominał życie w ciągłym strachu przed porywczym ojcem. W 1906 roku Igor Strawiński poślubił swoją kuzynkę, Jekatierinę Nosenko. Z tego małżeństwa urodziło się czworo dzieci, w tym synowie Teodor i Soulima. Po latach, w 1940 roku, po emigracji do USA, Strawiński ożenił się po raz drugi z Wierą de Bosset, z którą jego związek rozwijał się już od lat 20. XX wieku. Związek ten był kontynuacją bliskiej relacji, która trwała przez wiele lat.
Edukacja i wczesne lata kariery
W 1901 roku Igor Strawiński zapisał się na studia prawnicze na Uniwersytecie w Petersburgu, choć przyznawał, że był marnym studentem. Jego prawdziwą pasją było studiowanie harmonii i kontrapunktu. Już jako dziecko Strawiński wykazywał wybitne umiejętności czytania nut a vista, co pozwalało mu na studiowanie bogatej kolekcji partytur wokalnych z prywatnej biblioteki ojca. Igor rozpoczął naukę gry na fortepianie w wieku dziewięciu lat, a już w wieku dwunastu lat zaczął komponować swoje pierwsze utwory fortepianowe.
Podczas studiów Strawiński zaprzyjaźnił się z Władimirem Rimskim-Korsakowem, synem słynnego kompozytora Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. Ta znajomość okazała się kluczowa dla jego dalszej kariery. Nikołaj Rimski-Korsakow odradził Igorowi naukę w konserwatorium, decydując się na udzielanie mu prywatnych lekcji kompozycji. Te lekcje trwały nieprzerwanie aż do śmierci Nikołaja w 1908 roku, stanowiąc fundamentalny etap w kształtowaniu muzycznego warsztatu młodego kompozytora.
Muzyka i kariera zawodowa Igora Strawińskiego
Przełomem w karierze Igora Strawińskiego było spotkanie z impresariem Siergiejem Diagilewem, który zamówił u niego balety dla swojej słynnej trupy Ballets Russes w Paryżu. Ta współpraca zaowocowała powstaniem dzieł, które na zawsze wpisały się do historii muzyki i baletu. W 1910 roku powstał „Ognisty ptak”, a rok później „Pietruszka”, które zdobyły uznanie krytyków i publiczności. Jednak prawdziwy, choć kontrowersyjny, sukces przyniosła premiera baletu „Święto wiosny” w 1913 roku. Awangardowa muzyka i choreografia wywołały w Paryżu niemal zamieszki, a głośne protesty na sali stały się symbolem oburzenia, ale paradoksalnie, zapewniły kompozytorowi światową sławę. Premiera „Święta wiosny” zapisała się w historii jako jeden z największych skandali w historii muzyki, a sam balet uznawany jest za arcydzieło i jeden z najbardziej wpływowych utworów XX wieku.
Okres od 1913 do 1920 roku, nazywany okresem rosyjskim, charakteryzował się głębokim czerpaniem przez Strawińskiego z rosyjskiego folkloru i poezji ludowej. W tym czasie powstały takie dzieła jak „Lis” (1916) czy „Wesele” (1923), które stanowiły hołd dla jego korzeni. Po przeprowadzce do Francji, kompozytor wkroczył w okres neoklasyczny (1920–1951). Zwrócił się ku estetyce XVIII wieku, wykorzystując formy sonatowe, czego przykładem jest „Oktet” z 1923 roku. W swoich dziełach nawiązywał do muzyki dawnych mistrzów i często podejmował tematykę mitologii greckiej, tworząc takie arcydzieła jak „Król Edyp” (1927) czy „Apollo i muzy” (1927). W późniejszym etapie kariery, w okresie seryjnym (1954–1968), Strawiński zaskoczył świat muzyczny, przyjmując technikę dwunastotonową (dodekafonię) Arnolda Schoenberga, co świadczyło o jego nieustającej otwartości na nowe formy wyrazu.
Oprócz komponowania, Igor Strawiński aktywnie działał jako dyrygent i pianista. Występował na całym świecie, dyrygując wykonaniami własnych utworów i osobiście interpretując je na fortepianie. Pozwalało mu to na bezpośredni kontakt z publicznością i precyzyjne przekazanie swojej wizji artystycznej. Jego kariera dyrygencka i pianistyczna stanowiła integralną część jego dziedzictwa, pozwalając na żywe prezentowanie jego innowacyjnych kompozycji.
Chronologia kariery Igora Strawińskiego
- 1910: Premiera baletu „Ognisty ptak”
- 1911: Premiera baletu „Pietruszka”
- 1913: Premiera baletu „Święto wiosny”
- 1913–1920: Okres rosyjski
- 1920–1951: Okres neoklasyczny
- 1954–1968: Okres seryjny
Osiągnięcia i uznanie
Igor Strawiński jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych kompozytorów XX wieku, a jego znaczenie dla muzyki modernistycznej jest niepodważalne. Jego dzieła, charakteryzujące się innowacyjnością rytmiczną i harmoniczną, zrewolucjonizowały sposób myślenia o strukturze muzycznej i formie. W 1998 roku prestiżowy magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi stulecia, co jest wyrazem jego statusu jako ikony kultury XX wieku i potwierdzeniem jego trwałego wpływu na światową sztukę. Igor Strawiński urodził się w Oranienbaumie, a jego życie i twórczość były ściśle związane z Petersburgiem, gdzie spędził pierwsze 27 lat życia.
Warto wiedzieć: Igor Strawiński w swoich utworach nawiązywał do muzyki dawnych mistrzów, co stanowiło charakterystyczny element jego stylu kompozytorskiego.
Działalność literacka i inne projekty
Igor Strawiński pozostawił po sobie nie tylko bogatą spuściznę muzyczną, ale również znaczącą spuściznę pisarską. Jego dorobek literacki obejmuje autobiografię, serię wykładów oraz sześć tomów wspomnień, które napisał wspólnie ze swoim przyjacielem i asystentem, Robertem Craftem. Te pisma stanowią cenne źródło wiedzy o jego życiu, procesie twórczym i przemyśleniach na temat muzyki i sztuki, pozwalając na głębsze zrozumienie jego artystycznej drogi i filozofii.
Ciekawostki i kontrowersje
Już jako dziecko Igor Strawiński wykazywał niezwykłe zdolności muzyczne. Posiadał wybitne umiejętności czytania nut a vista, co pozwalało mu na studiowanie rozbudowanych partytur wokalnych z ogromnej prywatnej biblioteki ojca. W latach 20. XX wieku kompozytor przeszedł głęboki kryzys religijny, który zaowocował powrotem do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Ta duchowa przemiana znalazła odzwierciedlenie w wielu jego późniejszych dziełach o charakterze sakralnym, ukazując jego złożoną relację z wiarą i duchowością. Strawiński wyjechał do Stanów Zjednoczonych w 1939 roku, a jego późniejsze życie było związane z tym krajem.
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech twórczości Strawińskiego, a zarazem źródłem kontrowersji, były jego ciągłe zmiany stylu. Kompozytor był często krytykowany przez współczesnych mu zwolenników za „zdradę” poprzednich estetyk – jego nagłe przejścia od inspiracji rosyjskim folklorem do neoklasycyzmu, a następnie do serializmu, budziły konsternację i niezrozumienie u części krytyków. Te stylistyczne metamorfozy stanowiły jednak dowód jego nieustannego poszukiwania i otwartości na nowe inspiracje, co czyniło go postacią tak fascynującą i nieprzewidywalną w świecie muzyki. Był to jeden z najbardziej znaczących kompozytorów xx wieku, którego dzieła inspirowały kolejne pokolenia. Jego balety, w tym „Ognisty ptak” i „Święto wiosny”, na stałe wpisały się w kanon muzyki światowej. Premiera „Święta wiosny” w 1913 roku wywołała jeden z największych skandali w historii muzyki, a sam utwór stał się symbolem rewolucji w balecie i muzyce. Strawiński nawiązywał do muzyki dawnych mistrzów, czego przykładem są jego utwory z okresu neoklasycznego. Kompozytor zmarł 6 kwietnia 1971 roku w Nowym Jorku, kończąc tym samym niezwykłą podróż artystyczną.
Igor Strawiński, postać o niezwykłej dynamice twórczej i nieustannie ewoluującym stylu, wywarł niezatarty wpływ na muzykę XX wieku. Od wczesnych, inspirowanych folklorem dzieł, po przełomowe balety, które wywoływały skandale i zachwyt, aż po okresy neoklasycyzmu i serializmu, jego dorobek świadczy o nieograniczonej wyobraźni i odwadze artystycznej. Strawiński nie tylko zrewolucjonizował strukturę i formę muzyczną, ale także przetarł szlaki dla przyszłych pokoleń twórców, udowadniając, że prawdziwa sztuka rodzi się z odwagi do przekraczania granic i nieustannego poszukiwania.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie jest pochodzenie Igora Strawińskiego?
Igor Strawiński pochodził z rodziny o rosyjskich korzeniach, urodził się w Oranienbaumie (obecnie Łomonosow) koło Petersburga. Jego ojciec był śpiewakiem operowym, co z pewnością wpłynęło na jego późniejszą karierę muzyczną.
Kim był Igor Strawiński?
Igor Strawiński był jednym z najwybitniejszych kompozytorów XX wieku, uznawanym za kluczową postać w rozwoju muzyki współczesnej. Jego twórczość charakteryzowała się niezwykłą innowacyjnością, eksperymentami z rytmem, harmonią i fakturą.
Jakie były poglądy polityczne Igora Strawińskiego?
Poglądy polityczne Strawińskiego były złożone i ewoluowały w ciągu życia, jednak zazwyczaj dystansował się od angażowania się w politykę. Preferował skupienie się na swojej twórczości muzycznej, a swoje doświadczenia z życia w różnych krajach traktował jako inspirację artystyczną.
Jakimi językami mówił Strawiński?
Strawiński biegle posługiwał się językiem rosyjskim, który był jego językiem ojczystym. W trakcie swojego długiego życia, spędzonego w różnych krajach, opanował również francuski i angielski, w których tworzył i komunikował się na co dzień.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Igor_Stravinsky
