Marlon Brando: Życie i kariera ikony kina.

9

Marlon Brando Jr., urodzony 3 kwietnia 1924 roku, był jednym z najbardziej rewolucyjnych i wpływowych aktorów w historii kina, którego kariera trwała przez sześć dekad. Na początku lipca 2004 roku, w wieku 80 lat, przeszedł do historii jako ikona buntu i mistrz metody aktorskiej, dwukrotny zdobywca Oscara, między innymi za niezapomnianą rolę Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”. Jego życie prywatne, pełne wzlotów i upadków, a także liczne potomstwo, budziły ogromne zainteresowanie, a jego postać na zawsze odcisnęła swoje piętno na kulturze masowej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na lipiec 2004 roku miał 80 lat.
• Żona/Mąż: Trzykrotnie żonaty: Anna Kashfi, Movita Castaneda, Tarita Teriipaią.
• Dzieci: Posiadał 11 dzieci, w tym Christiana i Cheyenne, których losy były tragiczne.
• Zawód: Aktor filmowy i teatralny, reżyser.
• Główne osiągnięcie: Dwukrotny zdobywca Oscara dla najlepszego aktora, ikoniczne role w „Na nabrzeżach”, „Tramwaju zwanym pożądaniem” i „Ojcu chrzestnym”.

Marlon Brando – Ikona Kina i Symbol Buntu

Marlon Brando Jr., urodzony 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska, przeszedł do historii kina jako jeden z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych aktorów XX wieku. Zmarł 1 lipca 2004 roku w Los Angeles w Kalifornii, w wieku 80 lat, kończąc tym samym sześć dekad swojej niezwykłej kariery. Choć jego role często kojarzone były z włoskim dziedzictwem, sam Brando nie miał włoskich korzeni; jego przodkowie wywodzili się głównie z Niemiec, Holandii, Anglii i Irlandii. Aktor darzył swoje irlandzkie korzenie głębokim uczuciem, co sam podkreślał, mówiąc w 1995 roku, że nigdy nie czuł się tak bardzo „w domu” jak właśnie w Irlandii. Jego wizerunek, zwłaszcza jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” (1953), stał się ikoną popkultury, definiując symbol buntu i pokoleniowej zmiany.

Podstawowe informacje biograficzne

Pełne imię i nazwisko oraz data urodzenia

Aktor urodził się jako Marlon Brando Jr. 3 kwietnia 1924 roku w Omaha w stanie Nebraska. To właśnie to imię i nazwisko stało się synonimem legendy kina, a świat zapamiętał go jako Marlona Brando.

Miejsce i data śmierci

Marlon Brando zmarł 1 lipca 2004 roku w wieku 80 lat w Los Angeles w Kalifornii. Jego odejście zakończyło niezwykłą karierę, która trwała przez sześć dekad, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii kinematografii.

Pochodzenie etniczne i więzi z Irlandią

Wbrew powszechnemu przekonaniu, wynikającemu z jego ikonicznych ról, Marlon Brando nie miał włoskiego pochodzenia. Jego przodkowie byli głównie Niemcami, Holendrami, Anglikami i Irlandczykami. Aktor darzył swoje irlandzkie korzenie głębokim uczuciem, co sam podkreślał, mówiąc w 1995 roku, że nigdy nie czuł się tak bardzo „w domu” jak właśnie w Irlandii.

Wzrost i ikoniczny wizerunek

Marlon Brando był postrzegany nie tylko jako wybitny aktor, ale także jako symbol buntu i „luki pokoleniowej”. Jego wizerunek, szczególnie jako Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki” z 1953 roku, stał się natychmiastową ikoną popkultury, kształtując sposób postrzegania młodego pokolenia na ekranie i poza nim.

Rodzina i życie prywatne

Relacje z rodzicami i wpływ na psychikę

Ojciec Marlona Brando był handlowcem, a jego matka aktorką teatralną. Częsta nieobecność matki sprawiła, że młody Marlon silnie przywiązał się do rodzinnej gospodyni. Odejście tej opiekunki spowodowało u niego trwałe problemy z poczuciem porzucenia, co prawdopodobnie wpłynęło na jego późniejsze życie i relacje.

Rodzeństwo i pokrewieństwo

Marlon Brando miał dwie starsze siostry: Jocelyn, która również podążyła ścieżką aktorską, oraz Frances. Jego kuzynem był znany dokumentalista D. A. Pennebaker, co pokazuje artystyczne powiązania w rodzinie.

Małżeństwa i związki

Brando był trzykrotnie żonaty. Jego małżonkami były kolejno: Anna Kashfi, Movita Castaneda oraz Tarita Teriipaią, którą poznał na planie filmu „Bunt na Bounty”. Każde z tych małżeństw odciskało swoje piętno na jego burzliwym życiu osobistym.

Potomstwo, w tym tragiczne losy dzieci

Aktor doczekał się licznego potomstwa, o czym świadczy fakt posiadania 11 dzieci. Szczególne zainteresowanie mediów wzbudziły tragiczne losy jego dzieci, Christiana i Cheyenne, których historie wstrząsnęły opinią publiczną i rzuciły cień na ostatnie lata życia Brando.

Długoletnia przyjaźń z Wallym Coxem

Szczególną więź Marlon Brando nawiązał z Wallym Coxem, którego poznał w 1930 roku w Evanston. Ich przyjaźń przetrwała aż do śmierci Coxa w 1973 roku, stanowiąc jeden z bardziej stabilnych elementów w burzliwym życiu aktora.

Kariera aktorska

Edukacja aktorska i wpływ Stelli Adler

W latach 40. Marlon Brando pobierał nauki aktorskie w Nowym Jorku pod okiem Stelli Adler. Od niej przejął system Stanisławskiego, który stał się fundamentem jego innowacyjnego podejścia do aktorstwa. Adler wspominała jego niezwykły instynkt: gdy kazała klasie udawać kurczaki, na które zaraz spadnie bomba atomowa, Brando jako jedyny zachował spokój, twierdząc, że jako kurczak nie ma pojęcia, czym jest bomba.

Debiut sceniczny na Broadwayu

Profesjonalny debiut Marlona Brando na nowojorskiej scenie miał miejsce w 1944 roku. Wystąpił wówczas w dramacie „I Remember Mama”, rozpoczynając tym samym drogę na szczyty kariery aktorskiej.

Przełomowa rola w „Tramwaju zwanym pożądaniem” i wprowadzenie „Metody”

Prawdziwy przełom w karierze Marlona Brando nastąpił w 1947 roku dzięki roli Stanleya Kowalskiego w sztuce Tennessee Williamsa „Tramwaj zwany pożądaniem” (Streetcar Named Desire). Rola ta przyniosła mu status gwiazdy i zrewolucjonizowała styl aktorstwa w Hollywood, wprowadzając do kina naturalizm i tzw. „Metodę”. Ten sposób gry aktorskiej na zawsze odmienił oblicze kina i wpłynął na kolejne pokolenia aktorów.

Debiut filmowy i przygotowanie do roli

Na wielkim ekranie Marlon Brando pojawił się po raz pierwszy w 1950 roku w filmie „The Men”. Wcielił się tam w postać sparaliżowanego weterana wojennego. Aby jak najlepiej przygotować się do tej roli, spędził miesiąc w łóżku w szpitalu dla weteranów, zanurzając się w doświadczeniu swojego bohatera.

Reżyseria i western „Dwa oblicza zemsty”

Marlon Brando spróbował swoich sił również jako reżyser, tworząc w 1961 roku western „Dwa oblicza zemsty” (One-Eyed Jacks). Było to ambitne przedsięwzięcie, które pokazało jego wszechstronność w świecie filmu.

Chronologia kluczowych ról i projektów

Kariera Marlona Brando była bogata w przełomowe role, które na stałe wpisały się w historię kina. Oto chronologiczne zestawienie jego najważniejszych występów:

• 1947: Rola Stanleya Kowalskiego w sztuce „Tramwaj zwany pożądaniem”
• 1950: Debiut filmowy w „The Men”
• 1951: Rola w filmie „Viva Zapata!”
• 1953: Ikoniczna postać Johnny’ego Strablera w filmie „Dziki”
• 1954: Rola dokera w „Na nabrzeżach”
• 1961: Reżyseria westernu „Dwa oblicza zemsty”
• 1972: Kreacja Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”
• 1973: Kontrowersyjna rola w „Ostatnim tangu w Paryżu”
• 1979: Rola w miniserialu „Roots: The Next Generations”
• 1996: Występ w filmie „Wyspa doktora Moreau”
• 2001: Udział w filmie „Rozgrywka”

Spektakularny powrót w latach 70. – „Ojciec chrzestny”

Po okresie słabszych występów i mniejszego zaangażowania w karierę, Marlon Brando zaliczył spektakularny powrót w latach 70. Kluczową rolą w tym powrocie była postać Vito Corleone w kultowym filmie „Ojciec chrzestny” (The Godfather) z 1972 roku, wyreżyserowanym przez Francisa Forda Coppolę. Rola ta przyniosła mu kolejnego Oscara i przypieczętowała status legendy kina. Film ten, znany również jako „The Godfather”, stał się kamieniem milowym w jego karierze.

Kontrowersyjna rola w „Ostatnim tangu w Paryżu”

W 1973 roku Marlon Brando zagrał w głośnym i niezwykle kontrowersyjnym filmie „Ostatnie tango w Paryżu” (Last Tango in Paris). Film ten, reżyserowany przez Bernardo Bertolucciego, wzbudził dyskusje na temat granic sztuki i etyki w kinie, a rola Brando została zapamiętana ze względu na swoją intensywność i odwagę.

Ostatnie role w karierze

Kariera Marlona Brando, która trwała przez sześć dekad, obejmowała wiele niezapomnianych ról. Jego późniejsze występy, choć często w mniej znaczących produkcjach, również pozostawiły ślad w historii kina. Do jego ostatnich ról należą występy w takich filmach jak „Wyspa doktora Moreau” (The Island of Dr. Moreau) z 1996 roku oraz „Rozgrywka” (The Score) z 2001 roku.

Nagrody i osiągnięcia

Tabela nagród i wyróżnień Marlona Brando

Marlon Brando zdobył wiele prestiżowych nagród za swoje wybitne kreacje aktorskie. Poniższa tabela przedstawia jego najważniejsze osiągnięcia:

Laureat Oscara za „Na nabrzeżach”

Pierwszą statuetkę Akademii, Oscara dla najlepszego aktora, Marlon Brando zdobył w 1954 roku za rolę dokera w filmie „Na nabrzeżach” (On the Waterfront). Ten występ umocnił jego pozycję jako jednego z czołowych aktorów swojego pokolenia.

Drugi Oscar za rolę Vito Corleone w „Ojcu chrzestnym”

Drugą nagrodę Akademii, Oscara dla najlepszego aktora, Marlon Brando otrzymał w 1972 roku za niezapomnianą kreację Vito Corleone w filmie „Ojciec chrzestny” (The Godfather). Ta rola jest powszechnie uznawana za jedną z jego najwybitniejszych i stanowiła kluczowy element spektakularnego powrotu aktora w latach 70.

Inne prestiżowe nagrody

Oprócz dwóch Oscarów, w bogatym dorobku Marlona Brando znalazły się również dwa Złote Globy. Otrzymał nagrodę festiwalu w Cannes dla najlepszego aktora oraz trzy brytyjskie nagrody BAFTA. Dodatkowo, w 1979 roku, zdobył nagrodę Emmy za rolę w miniserialu „Roots: The Next Generations”. Te liczne wyróżnienia podkreślają jego wszechstronność i znaczenie dla przemysłu filmowego.

Liczba i różnorodność nominacji do Oscara

Marlon Brando był nominowany do nagrody Akademii łącznie osiem razy. Jego nominacje obejmowały tak różnorodne role, jak te w filmach: „Tramwaj zwany pożądaniem”, „Viva Zapata!”, „Juliusz Cezar”, „Sayonara” czy „Sucha biała pora”. Ta różnorodność pokazuje jego zdolność do wcielania się w szeroki wachlarz postaci i potwierdza jego status jako wszechstronnego aktora.

Filantropia, aktywizm i osobowość

Zaangażowanie w prawa mniejszości i rdzennych Amerykanów

Marlon Brando był nie tylko wybitnym aktorem, ale również aktywnym działaczem na rzecz praw obywatelskich i praw rdzennych Amerykanów. Wykorzystywał swoją ogromną popularność, by zwracać uwagę na problemy społeczne i niesprawiedliwość, co było rzadkością wśród ówczesnych gwiazd Hollywood.

Wykorzystywanie sławy do zwracania uwagi na niesprawiedliwość społeczną

Aktor świadomie używał swojej sławy jako platformy do promowania ważnych kwestii społecznych. Jego działania miały na celu nie tylko zwrócenie uwagi na dyskryminację, ale także inspirowanie do zmian i budowanie większej świadomości społecznej.

Protest na gali Oscarów w 1973 roku i rola Sacheen Littlefeather

Jednym z najbardziej pamiętnych momentów w historii Oscarów był protest Marlona Brando w 1973 roku. Po wygranej za rolę w „Ojcu chrzestnym”, aktor odmówił przyjęcia nagrody. Zamiast niego na scenie pojawiła się aktywistka Sacheen Littlefeather, która w jego imieniu wygłosiła płomienne przemówienie przeciwko dyskryminującemu przedstawianiu Indian w filmach. Był to potężny gest solidarności i wyraz jego zaangażowania w walkę o prawa rdzennych Amerykanów.

Kontrowersje i skandale

Ekscentryczne zachowanie i trudności we współpracy na planie

Marlon Brando był znany ze swojego ekscentrycznego zachowania na planie filmowym, co często sprawiało, że był postrzegany jako „trudny” we współpracy. Jego nieprzewidywalność i indywidualizm stanowiły zarówno wyzwanie, jak i fascynujący element jego pracy.

Stosowanie tablic z podpowiedziami i filozofia gry

Aktor często odmawiał nauki kwestii na pamięć, preferując korzystanie z tablic z podpowiedziami (cue cards). Twierdził, że takie podejście pozwala mu na bardziej naturalną i spontaniczną grę, co było częścią jego unikalnej filozofii aktorskiej. Ta metoda, choć kontrowersyjna, wpisywała się w jego dążenie do autentyczności na ekranie.

Kontrowersyjne wypowiedzi dotyczące Hollywood

Marlon Brando wywoływał kontrowersje swoimi publicznymi wypowiedziami, w tym tymi dotyczącymi wpływów żydowskich w Hollywood. Jego szczere, a czasem prowokacyjne komentarze, często budziły dyskusje i podkreślały jego nonkonformistyczną postawę.

Problemy osobiste w późniejszych latach życia

Ostatnie dwie dekady życia Marlona Brando były naznaczone problemami zdrowotnymi, w tym zaburzeniami nastroju oraz znaczną nadwagą. Te trudności wpływały na jego samopoczucie i aktywność zawodową.

Batalie prawne związane z rodziną

Marlon Brando musiał mierzyć się z licznymi procesami i publicznym zainteresowaniem związanym z tragicznymi losami jego dzieci. Te wydarzenia stanowiły bolesny i trudny rozdział w jego życiu osobistym.

Zdrowie

Kontuzja sportowa i zwolnienie z wojska

Podczas nauki w akademii wojskowej Marlon Brando doznał kontuzji kolana podczas gry w futbol amerykański. Uraz ten spowodował, że podczas komisji lekarskiej został uznany za niezdolnego do służby wojskowej, co miało wpływ na jego dalsze życie i ścieżkę kariery.

Ciekawostki i nieznane fakty

Problematyczny uczeń i wydalenia ze szkół

Już od młodych lat Marlon Brando wykazywał skłonność do łamania zasad. Został wydalony z Libertyville High School za złe zachowanie, a następnie usunięto go z Shattuck Military Academy za niesubordynację i potajemne wymykanie się do miasta. Te incydenty zapowiadały jego przyszłą nonkonformistyczną postawę.

Praca fizyczna przed karierą

Zanim zdobył sławę, Marlon Brando podejmował się pracy fizycznej. Jako kopacz rowów – była to praca wakacyjna załatwiona przez jego ojca – doświadczył realiów ciężkiego wysiłku, co z pewnością wpłynęło na jego późniejsze postrzeganie świata.

Dystans do Lee Strasberga i uznanie dla Stelli Adler i Elia Kazana

Marlon Brando publicznie dystansował się od Lee Strasberga, twórcy słynnego Actors Studio. Twierdził, że jedynymi prawdziwymi nauczycielami, którzy ukształtowali jego warsztat, byli Stella Adler i reżyser Elia Kazan. Ich wpływ był kluczowy dla rozwoju jego unikalnego stylu aktorskiego.

Własność polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa i jego obecne wykorzystanie

Aktor był właścicielem polinezyjskiego atolu Tetiʻaroa, który zakupił po kręceniu filmu „Bunt na Bounty” (Mutiny on the Bounty). Obecnie na jego wyspie znajduje się luksusowy ekologiczny kurort „The Brando Resort”, będący świadectwem jego zamiłowania do pięknych, odległych miejsc.

Wpływ na historię kina i długowieczność kariery

Marlon Brando jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej wpływowych aktorów w historii kina. Jego kariera, trwająca sześć dekad, nie tylko przyniosła mu liczne nagrody i uznanie, ale przede wszystkim miała fundamentalny wpływ na kształtowanie współczesnego aktorstwa filmowego, wprowadzając naturalizm i głębię emocjonalną na niespotykaną dotąd skalę.

Marlon Brando, postać o niezwykłej charyzmie i talencie, na zawsze zmienił oblicze aktorstwa, wprowadzając do niego głębię emocjonalną i autentyczność, które do dziś inspirują kolejne pokolenia artystów. Jego dziedzictwo, obejmujące zarówno ikoniczne role, jak i zaangażowanie społeczne, pozostaje żywe, przypominając o sile indywidualności i wpływie sztuki na świat.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marlon_Brando