William Shakespeare, powszechnie uznawany za poetę narodowego Anglii i jednego z najwybitniejszych pisarzy w historii literatury angielskiej, był wszechstronnym artystą pełniącym role poety, dramaturga i aktora. Urodzony prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 roku w Stratford-upon-Avon, na dzień dzisiejszy (maj 2024 roku) miałby 460 lat. Jego bogata twórczość, obejmująca 38 sztuk i 154 sonety, powstawała głównie w latach 1586–1612, a jego wpływ na język angielski jest nieoceniony, wprowadzając do niego około 1600 nowych słów i zwrotów.
William, trzecie z ośmiorga dzieci Johna Shakespeare’a, rękawicznika i lokalnego polityka, oraz Mary Arden, pochodzącej ze znanej rodziny, przyszedł na świat w miasteczku Stratford-upon-Avon. Dokładna data jego urodzin nie jest udokumentowana, jednak tradycyjnie przyjmuje się 23 kwietnia, dzień poprzedzający święto patrona Anglii, św. Jerzego, co jest zgodne z datą chrztu 26 kwietnia 1564 roku. Nazwisko artysty w czasach elżbietańskich nie miało ustalonej pisowni, co doprowadziło do pojawienia się licznych odmian jego nazwiska, takich jak Shakspere czy Shakspear. William Shakespeare zmarł 23 kwietnia 1616 roku, również w swoim rodzinnym Stratford-upon-Avon.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 460 lat (stan na maj 2024)
- Żona/Mąż: Anne Hathaway
- Dzieci: Susanna, Hamnet, Judith
- Zawód: Poeta, dramaturg, aktor
- Główne osiągnięcie: Wprowadzenie do języka angielskiego ok. 1600 nowych słów i zwrotów, stworzenie 38 sztuk teatralnych i 154 sonetów.
Kim był William Shakespeare? Podstawowe informacje
William Shakespeare to postać kluczowa dla kanonu literatury angielskiej i światowej. Uznawany jest za poetę narodowego Anglii, a jego dorobek literacki obejmuje dzieła, które do dziś budzą podziw i są nieustannie wystawiane oraz analizowane. Jego wszechstronność przejawiała się w pełnieniu potrójnej roli zawodowej: był on cenionym poetą, płodnym dramaturgiem oraz aktywnym aktorem. Jego status jako jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej jest niepodważalny, a wpływ na rozwój języka angielskiego jest ogromny.
Dokładna data narodzin Williama Szekspira to prawdopodobnie 23 kwietnia 1564 roku, a jego kolebką było Stratford-upon-Avon. Choć historyczne zapisy nie zawierają precyzyjnej informacji o dniu urodzin, tradycja przywiązuje tę datę do dnia chrztu, który odbył się 26 kwietnia 1564 roku. W czasach, w których żył, pisownia nazwisk nie była ujednolicona, co doprowadziło do pojawienia się licznych odmian jego nazwiska, takich jak Shakspere, Shakspear czy Shakespere. Swoje życie zakończył również w Stratford-upon-Avon, 23 kwietnia 1616 roku.
Rodzina i życie prywatne Williama Szekspira
William Shakespeare był trzecim z ośmiorga dzieci Johna Shakespeare’a i Mary Arden. Jego ojciec, John, był rzemieślnikiem zajmującym się produkcją rękawiczek, a także pełnił funkcje publiczne jako lokalny polityk. Matka, Mary, wywodziła się ze znanej i zamożnej rodziny. William uczęszczał do lokalnej szkoły w Stratford, gdzie zdobywał wiedzę z zakresu łaciny, historii, retoryki oraz literatury antycznej. Edukację tę prawdopodobnie musiał przerwać w wieku około 14 lub 15 lat z powodu kłopotów finansowych, z jakimi borykał się jego ojciec.
Dzieci i potomstwo
W 1582 roku, mając zaledwie 18 lat, William poślubił starszą od siebie o osiem lat Anne Hathaway, która miała wówczas 26 lat. Małżeństwo zawarte zostało w pośpiechu, co sugeruje, że mogło być spowodowane ciążą Anne. Para doczekała się trojga dzieci: najstarszej córki Susanny oraz bliźniąt: syna Hamneta i córki Judith.
- Najstarsza córka: Susanna
- Bliźnięta: syn Hamnet i córka Judith
Tragiczne wydarzenie, jakim była śmierć jedenastoletniego Hamneta z nieznanych przyczyn, miało głęboki i znaczący wpływ na życie pisarza.
Kariera zawodowa Williama Szekspira
Biografię Williama Shakespeare’a charakteryzuje okres zwany „straconymi latami”, obejmujący lata 1585–1592, o których zachowało się niewiele informacji. Spekuluje się, że w tym czasie mógł pracować jako guwerner, sekretarz lub aktor, jednak brakuje na to jednoznacznych dowodów. Mimo tej niepewności, lata te stanowią ważny, choć tajemniczy, etap w jego życiu, poprzedzający okres jego największej aktywności twórczej.
Okres „straconych lat”
Pomiędzy 1585 a 1592 rokiem, okres ten jest określany jako „stracone lata” w biografii Williama Szekspira. Jest to czas, o którym wiadomo niewiele, co stanowi zagadkę dla historyków i biografów. Istnieją jedynie domysły dotyczące jego potencjalnych zajęć w tym okresie. Jedne z teorii sugerują, że mógł pracować jako nauczyciel domowy (guwerner) dla zamożnych rodzin, inni badacze wskazują na możliwość pracy w charakterze sekretarza lub kontynuowania kariery aktorskiej. Brak konkretnych dokumentów sprawia, że ten fragment życia Szekspira pozostaje w sferze spekulacji.
Aktywność twórcza: Dramaty i Sonety
Okres największej aktywności twórczej Williama Szekspira przypada na lata 1586–1612. W tym czasie napisał większość swoich najznamienitszych dzieł, tworząc łącznie 38 sztuk teatralnych oraz 154 sonety. Jego talent objawiał się w mistrzowskim opanowaniu zarówno gatunku komedii, jak i tragedii, co dowodzi rzadkiej umiejętności i wszechstronności. Wśród jego dzieł znajdują się arcydzieła takie jak „Hamlet”, „Makbet” czy „Romeo i Julia”.
Twórczość Williama Szekspira, datowana przede wszystkim na lata 1586–1612, stanowi fundament literatury angielskiej. W tym intensywnym okresie stworzył 38 sztuk teatralnych, które obejmują szerokie spektrum ludzkich emocji i historii, od głębokich tragedii po lekkie komedie. Oprócz dramatów, Szekspir jest autorem 154 sonetów, które do dziś zachwycają kunsztem poetyckim i głębią refleksji. Jego umiejętność poruszania się między różnymi gatunkami literackimi, osiągając sukcesy zarówno w obszarze tragedii, jak i komedii, jest świadectwem jego wyjątkowego talentu i wszechstronności jako pisarza.
Działalność aktorska i teatralna
Oprócz swojej pracy jako dramaturg i poeta, William Shakespeare aktywnie działał również jako aktor. Jego zaangażowanie w życie teatralne wykraczało poza pisanie sztuk. W 1610 roku John Davies z Hereford wspomniał o nim jako o „dobrym Willu”, który grywał role „królewskie”. Ta wzmianka sugeruje, że obsadzano go w postaciach o znaczeniu i godności, co świadczy o jego pozycji i umiejętnościach aktorskich w ramach zespołu teatralnego, z którym był związany. Był członkiem trupy Lorda Szambelana, a później Królewskiej Kompanii.
Osiągnięcia i wpływ Williama Szekspira
William Shakespeare jest bezsprzecznie najczęściej cytowanym pisarzem anglojęzycznego świata, a jego wpływ na rozwój języka angielskiego jest wręcz gigantyczny. Przypisuje mu się wprowadzenie do języka około 1600 nowych słów i zwrotów, co czyni go jednym z najbardziej innowacyjnych lingwistów w historii. Choć za życia cieszył się uznaniem i popularnością, jego status literackiego geniusza i prawdziwy kult jego twórczości ugruntowały się dopiero po jego śmierci, kiedy to jego dzieła zaczęły być doceniane przez wybitne osobistości i szeroką publiczność.
Wpływ na język angielski
Wpływ Williama Szekspira na język angielski jest nie do przecenienia. Jest on uznawany za najczęściej cytowanego pisarza w całym świecie anglojęzycznym, a jego wkład w lingwistykę jest monumentalny. Szacuje się, że wprowadził on do języka angielskiego około 1600 nowych słów (neologizmów) oraz liczne frazy, które do dziś są powszechnie używane. Jego innowacyjne podejście do języka sprawiło, że angielski stał się bogatszy i bardziej elastyczny, co miało ogromny wpływ na jego dalszy rozwój.
Pośmiertna sława i kult
Choć William Shakespeare cieszył się popularnością już za życia, jego prawdziwy status literackiego geniusza i kult jego twórczości ugruntowały się dopiero po jego śmierci. To w późniejszych latach jego dzieła zaczęły być doceniane przez prominentne osobistości i szerszą publiczność, co doprowadziło do powstania fenomenu „szekspirowskiego”. Jego sztuki są do dziś najchętniej wystawianymi na świecie, a jego nazwisko stało się synonimem wybitnego talentu literackiego.
Ciekawostki i kontrowersje dotyczące Williama Szekspira
Dom rodzinny Williama Szekspira przy Henley Street w Stratford-upon-Avon przetrwał do naszych czasów i jest jednym z najcenniejszych zabytków związanych z jego życiem. Obiekt ten szczęśliwie przetrwał wieki i obecnie funkcjonuje jako muzeum. Zarządzany przez Shakespeare Birthplace Trust, stanowi miejsce pielgrzymek miłośników literatury z całego świata, pozwalając im na bezpośredni kontakt z miejscem, gdzie dorastał i tworzył angielski dramaturg. Jest to żywy pomnik jego dziedzictwa.
Warto również wspomnieć o obecności wątków polskich w dziełach Shakespeare’a, co pokazuje jego szerokie zainteresowania i potencjalne powiązania. Analiza wpływu jego twórczości na literaturę polską oraz historia polskich tłumaczeń jego tekstów świadczy o jego uniwersalnym oddziaływaniu. Artykuł podkreśla te aspekty, ukazując Szekspira nie tylko jako postać angielską, ale także jako twórcę o globalnym zasięgu.
Warto wiedzieć: Choć za życia cieszył się popularnością, prawdziwy kult i status literackiego geniusza Williama Szekspira ugruntowały się dopiero po jego śmierci.
Dom rodzinny jako muzeum
Dom rodzinny Williama Szekspira przy Henley Street w Stratford-upon-Avon przetrwał do naszych czasów i jest jednym z najcenniejszych zabytków związanych z jego życiem. Obiekt ten szczęśliwie przetrwał wieki i obecnie funkcjonuje jako muzeum. Zarządzany przez Shakespeare Birthplace Trust, stanowi miejsce pielgrzymek miłośników literatury z całego świata, pozwalając im na bezpośredni kontakt z miejscem, gdzie dorastał i tworzył angielski dramaturg. Jest to żywy pomnik jego dziedzictwa.
Najsłynniejsze dzieła Williama Szekspira
Dorobek Williama Szekspira jest niezwykle bogaty, jednak kilka jego dzieł zyskało status arcydzieł o uniwersalnym znaczeniu. Do ścisłego kanonu literatury światowej należą przede wszystkim jego tragedie, takie jak „Hamlet”, „Makbet” oraz „Romeo i Julia”. Te sztuki, poruszające uniwersalne tematy miłości, zdrady, władzy i zemsty, do dziś pozostają najchętniej wystawianymi na świecie, przyciągając kolejne pokolenia widzów i czytelników. Inne ważne dzieła to m.in. „Król Lear”, „Otello”, „Burza” czy „Sen nocy letniej”.
Debata nad autorstwem dzieł
Kwestia autorstwa dzieł przypisywanych Williamowi Shakespeare’owi jest przedmiotem nieustającej debaty naukowej i historycznej. Istnieją grupy badaczy, którzy podważają możliwość, by człowiek o jego wykształceniu i pochodzeniu mógł stworzyć tak wybitny i wszechstronny korpus tekstów. Teorie alternatywne sugerują innych autorów, takich jak Edward de Vere, hrabia Oxfordu. Pomimo tych kontrowersji, większość historyków literatury nadal uznaje Williama Szekspira za autora przypisywanych mu dzieł.
Chronologia dzieł
Kolejnym punktem spornym wśród historyków literatury jest dokładna chronologia powstawania poszczególnych sztuk i wierszy autorstwa Williama Szekspira. Wiele z jego dzieł nie posiada precyzyjnych dat powstania w zachowanych dokumentach, co utrudnia ustalenie ich kolejności. Badacze opierają się na analizie stylistycznej, kontekstach historycznych i informacjach zawartych w ówczesnych publikacjach, aby próbować ustalić możliwie najdokładniejszą chronologię, jednak wiele kwestii pozostaje w sferze interpretacji.
Polonica w twórczości Szekspira
Twórczość Williama Szekspira wykazuje zaskakujące powiązania z Polską, co jest obszarem zainteresowania badaczy. Artykuł podkreśla obecność wątków polskich w jego dziełach, co może świadczyć o jego zainteresowaniu sprawami Rzeczypospolitej lub kontaktach z polskimi podróżnikami i dyplomatami. Analizuje się również wpływ jego twórczości na polską literaturę, a także historię polskich tłumaczeń jego tekstów, co pokazuje uniwersalny i ponadczasowy charakter jego dzieł, docierających do różnych kultur i języków.
William Shakespeare, którego twórczość od wieków fascynuje i inspiruje, pozostaje niezrównanym mistrzem słowa. Jego wpływ na język angielski, wszechstronność artystyczna i poruszanie uniwersalnych tematów sprawiają, że dzieła Szekspira są ponadczasowe i wciąż rezonują z odbiorcami na całym świecie, utwierdzając jego pozycję jako jednego z największych pisarzy w historii literatury.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Jakie utwory napisał Szekspir?
William Szekspir był niezwykle płodnym pisarzem. Pozostawił po sobie około 38 sztuk teatralnych, w tym tragedie, komedie i kroniki historyczne, a także 154 sonety oraz kilka innych poematów.
Jakie są najsłynniejsze dzieła Szekspira?
Do najsłynniejszych dzieł Szekspira należą tragedie takie jak „Hamlet”, „Romeo i Julia”, „Makbet”, „Król Lear” i „Otello”. Wśród komedii często wymienia się „Sen nocy letniej” oraz „Poskromienie złośnicy”.
W jakiej epoce tworzył Szekspir?
Szekspir tworzył w epoce renesansu, a dokładniej w okresie elżbietańskim i jakobińskim w Anglii. Był to czas dynamicznego rozwoju sztuki, literatury i teatru, w którym jego twórczość odegrała kluczową rolę.
Z czego zasłynął Szekspir?
Szekspir zasłynął przede wszystkim jako najwybitniejszy dramaturg i poeta w historii języka angielskiego. Jego dzieła cechuje głęboka psychologia postaci, uniwersalne tematy i mistrzowskie operowanie językiem, co przyniosło mu nieśmiertelną sławę.
Źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/William_Shakespeare
