Whoopi Goldberg: Aktorka, komiczka, ikona. Życiorys i kariera

9

Whoopi Goldberg, urodzona jako Caryn Elaine Johnson 13 listopada 1955 roku w Nowym Jorku, to wszechstronna amerykańska aktorka, komiczka, osobowość telewizyjna i autorka. W styczniu 2026 roku będzie obchodzić swoje 70. urodziny. Jest jedną z nielicznych artystek na świecie, które zdobyły prestiżowy status EGOT, zdobywając nagrody Emmy, Grammy, Oscara i Tony. Jej przełomową rolą była postać Celie w filmie Stevena Spielberga „Kolor purpury”, za którą otrzymała nominację do Oscara i Złoty Glob.

Jej kariera, rozpoczęta w 1983 roku, obejmuje pracę na scenie, w filmie i telewizji, gdzie udowodniła swój wszechstronny talent. Zdolność do wcielania się w różnorodne postacie, od dramatycznych po komediowe, przyniosła jej uznanie krytyków i sympatię widzów. Poza dokonaniami artystycznymi, Whoopi Goldberg angażuje się również w działalność społeczną i jest cenioną postacią w amerykańskim show-biznesie.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku będzie miała 70 lat.
• Żona/Mąż: Nie dotyczy (była trzykrotnie zamężna).
• Dzieci: Jedna córka, Alexandre Martin.
• Zawód: Aktorka, komiczka, osobowość telewizyjna, autorka.
• Główne osiągnięcie: Status EGOT (Emmy, Grammy, Oscar, Tony Award).

Podstawowe informacje o Whoopi Goldberg

Whoopi Goldberg, której prawdziwe imię to Caryn Elaine Johnson, przyszła na świat 13 listopada 1955 roku w Nowym Jorku. W styczniu 2026 roku osiągnie wiek 70 lat, co świadczy o jej bogatym dorobku artystycznym i długiej obecności na scenie. Artystka jest jedną z nielicznych osób na świecie, które mogą poszczycić się statusem EGOT – prestiżowym osiągnięciem obejmującym zdobycie czterech najważniejszych amerykańskich nagród branżowych: Emmy, Grammy, Oscara oraz Tony Award. Ten wybitny zestaw nagród podkreśla jej wszechstronność i uznanie w różnych dziedzinach sztuki performatywnej. Pseudonim „Whoopi” przybrała od popularnego gadżetu „whoopee cushion”, co wynikało z jej niekontrolowanych odgłosów w sytuacjach scenicznych, gdy brakowało jej czasu na skorzystanie z toalety. Nazwisko „Goldberg” zostało przyjęte jako element tożsamości i dziedzictwa rodzinnego, mimo że badania genealogiczne nie potwierdziły jego występowania wśród przodków. Od 1982 roku Whoopi Goldberg jest nieprzerwanie aktywna zawodowo, realizując się jako aktorka, komik, autorka książek i osobowość telewizyjna, zdobywając uznanie zarówno w Hollywood, jak i na deskach Broadwayu.

Rodzina i życie prywatne Whoopi Goldberg

Dzieciństwo Whoopi Goldberg, która wychowywała się jako Caryn Elaine Johnson, upłynęło w trudnych warunkach w projekcie budownictwa socjalnego Chelsea-Elliot Houses w Nowym Jorku. Była wychowywana przez samotną matkę, co z pewnością ukształtowało jej charakter i determinację. Jej życie uczuciowe obejmowało trzy małżeństwa. Pierwszym mężem był Alvin Martin, z którym była związana w latach 1973–1979, a owocem tego związku jest jedyna córka artystki, Alexandre Martin. Następnie, w latach 1986–1988, była żonata z Davidem Claessenem, a jej trzecim mężem był Lyle Trachtenberg w latach 1994–1995. Badania DNA przeprowadzone w 2006 roku na potrzeby dokumentu PBS „African American Lives” ujawniły, że korzenie Whoopi Goldberg sięgają ludów Papel i Bayote z dzisiejszej Gwinei-Bissau w Afryce Zachodniej, co stanowi fascynujący element jej tożsamości. Dodatkowo, jej prapradziadkowie, William i Elsie Washington, zapisali się w historii USA jako jedni z nielicznych czarnoskórych właścicieli ziemi na Florydzie w 1873 roku, co było możliwe dzięki ustawie o osadnictwie (homesteading). Te fakty podkreślają bogactwo jej dziedzictwa i korzeni.

Dzieci Whoopi Goldberg

• Alexandre Martin

Kariera zawodowa Whoopi Goldberg

Początki kariery scenicznej i Broadway

Kariera Whoopi Goldberg nabrała tempa w 1983 roku, kiedy to zaprezentowała swój autorski program sceniczny zatytułowany „Spook Show” (The Spook Show). Ten występ, dzięki wsparciu jej mentora Mike’a Nicholsa, otworzył jej drzwi na Broadway, gdzie w latach 1984–1985 wystawiany był spektakl pod tytułem „Whoopi Goldberg”. Był to kluczowy moment, który ugruntował jej pozycję jako utalentowanej performerki i przygotował grunt pod przyszłe sukcesy w świecie show-biznesu. Jej zdolność do przyciągania uwagi publiczności i wyrażania siebie poprzez sztukę sceniczną stała się jej znakiem rozpoznawczym, pokazując potencjał, który wkrótce miał zostać doceniony na szerszą skalę, w tym w Hollywood.

Przełom w karierze filmowej

„Kolor purpury”

Wielkim przełomem w karierze filmowej Whoopi Goldberg okazała się rola Celie w dramacie Stevena Spielberga „Kolor purpury” z 1985 roku. Za swoje poruszające kreacje w tym filmie otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w dramacie oraz nominację do Oscara. Była to pierwsza czarnoskóra kobieta, która zdobyła Złoty Glob w tej prestiżowej kategorii, co stanowiło znaczący kamień milowy w jej karierze i otworzyło jej drogę do kolejnych znaczących ról w Hollywood. Film ten, uznawany za arcydzieło kinematografii, podkreślił jej talent dramatyczny i zdolność do wcielania się w głębokie, złożone postacie. Rola Celie stała się symbolem jej determinacji i triumfu w świecie filmu.

„Uwierz w ducha”

Kolejnym znaczącym sukcesem Whoopi Goldberg była rola ekscentrycznej jasnowidzki Ody Mae Brown w filmie „Uwierz w ducha” (Ghost) z 1990 roku. Za tę kreację aktorka zdobyła Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, stając się tym samym drugą czarnoskórą kobietą w historii, która otrzymała tę prestiżową nagrodę. Jej udział w tym kinowym hicie potwierdził jej wszechstronność i zdolność do tworzenia niezapomnianych postaci, które na długo pozostają w pamięci widzów. Film ten umocnił jej pozycję jako jednej z najbardziej rozpoznawalnych aktorek swojego pokolenia i otworzył jej drzwi do kolejnych, równie znaczących projektów w świecie filmu i telewizji, w tym do pracy w show takich jak „The View”.

Sukcesy w latach 90. i kolejne role

„Zakonnica w przebraniu”

Na początku lat 90. Whoopi Goldberg osiągnęła szczyt popularności i stała się jedną z najlepiej opłacanych aktorek tamtego okresu. Za swoją rolę w filmie „Zakonnica w przebraniu” (Sister Act) z 1993 roku, a konkretnie w jego sequelu „Zakonnica w przebraniu 2”, otrzymała gażę w wysokości od 7 do 12 milionów dolarów, co świadczyło o jej ogromnym wpływie na box office. Sukces filmu, który zdobył ogromną popularność wśród widzów, potwierdził jej zdolność do przyciągania szerokiej publiczności i umocnił jej status jako gwiazdy światowego formatu. „Zakonnica w przebraniu” to jeden z tych filmów, które na stałe wpisały się w historię kina komediowego, a postać Deloris Van Cartier na zawsze kojarzona jest właśnie z Whoopi Goldberg, aktorką, która nadała jej niezapomniany charakter. Trwają prace nad „Sister Act 3”, co świadczy o ponadczasowości tej postaci i jej wpływie na kulturę.

„Star Trek: Następne pokolenie”

W latach 1988–1993 Whoopi Goldberg wcielała się w postać Guinan w kultowym serialu „Star Trek: Następne pokolenie”. Jej charyzmatyczna rola enigmatycznej barmanki z barku na statku Enterprise stała się jedną z najbardziej lubianych postaci w uniwersum Star Trek. Aktorka powtórzyła tę rolę w filmach pełnometrażowych osadzonych w świecie Star Treka, a także w serialu „Star Trek: Picard” w 2022 roku, co dowodzi jej trwałej więzi z tym uniwersum i sympatii fanów. Jej obecność w świecie „Star Treka” pokazuje wszechstronność aktorki i jej zdolność do adaptacji w różnych gatunkach filmowych i telewizyjnych, od dramatów po science-fiction. Rola Guinan jest kolejnym dowodem jej ikonicznego statusu w historii amerykańskiej telewizji i kina.

Telewizja i talk-show

„The View”

Od 2007 roku Whoopi Goldberg pełni funkcję moderatora i współprowadzącej popularny talk-show „The View”. Program ten, emitowany na antenie ABC, stał się platformą do dyskusji na ważne tematy społeczne, polityczne i kulturalne, a Whoopi Goldberg swoją charyzmą i inteligencją nadaje mu unikalny ton. Za swoją pracę w „The View” otrzymała nagrodę Daytime Emmy, co potwierdza jej znaczący wkład w rozwój amerykańskiej telewizji. Jej obecność w programie „The View” sprawia, że jest ona regularnie obecna w domach milionów widzów, a jej opinie i komentarze często wywołują szerokie dyskusje i analizy. Rola prezenterki w „The View” jest kolejnym dowodem jej wszechstronności i zdolności do angażowania się w różne formaty medialne.

Nagrody i osiągnięcia Whoopi Goldberg

Warto wiedzieć: Whoopi Goldberg jest jedną z niewielu osób na świecie, które osiągnęły prestiżowy status EGOT. Jest to wyróżnienie przyznawane za zdobycie czterech najważniejszych amerykańskich nagród branżowych: Primetime Emmy Award (nagroda telewizyjna), Grammy Award (nagroda muzyczna), Academy Award (Oscar, nagroda filmowa) oraz Tony Award (nagroda teatralna).

Nagrody filmowe i telewizyjne

Za rolę w filmie „Kolor purpury” (1985) Whoopi Goldberg zdobyła Złoty Glob dla najlepszej aktorki w dramacie, stając się pierwszą czarnoskórą kobietą, która wygrała w tej konkretnej kategorii. Jej kreacja w filmie „Uwierz w ducha” (Ghost) z 1990 roku przyniosła jej Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, czyniąc ją drugą czarnoskórą kobietą w historii, która otrzymała tę nagrodę. Jej praca w popularnym talk-show „The View” zaowocowała nagrodą Daytime Emmy, co podkreśla jej sukcesy również w dziedzinie telewizji. Te nagrody filmowe i telewizyjne są świadectwem jej talentu aktorskiego i uznania, jakim cieszy się w Hollywood.

Nagrody muzyczne i teatralne

W 1985 roku Whoopi Goldberg zdobyła nagrodę Grammy za najlepszy album komediowy „Whoopi Goldberg: Direct from Broadway”, co uczyniło ją pierwszą czarnoskórą osobą wyróżnioną w tej kategorii. Jej osiągnięcia teatralne zostały uhonorowane nagrodą Tony Award w 2002 roku jako producentki musicalu „Thoroughly Modern Millie”. Zdobycie tej nagrody dopełniło jej kolekcję trofeów niezbędnych do uzyskania statusu EGOT, potwierdzając jej wszechstronność i sukcesy na deskach teatru. Te nagrody muzyczne i teatralne pokazują, że jej talent wykracza poza ekran filmowy i telewizyjny, obejmując również inne formy sztuki performatywnej.

Inne prestiżowe wyróżnienia

W 2001 roku Whoopi Goldberg otrzymała prestiżową nagrodę Mark Twain Prize for American Humor, która jest przyznawana za wybitny wkład w rozwój amerykańskiego humoru. Jest to jedno z najbardziej znaczących wyróżnień w dziedzinie komedii, świadczące o jej wpływie na kształtowanie amerykańskiego poczucia humoru. Dodatkowo, jej działalność na rzecz społeczności i kultury była wielokrotnie doceniana, m.in. poprzez nagrody NAACP Image Awards. Te prestiżowe wyróżnienia podkreślają nie tylko jej talent artystyczny, ale także jej znaczenie jako postaci publicznej i inspiracji dla wielu.

Inne projekty i role Whoopi Goldberg

Role w filmach animowanych

Whoopi Goldberg użyczyła swojego charakterystycznego głosu postaciom w wielu kinowych hitach animowanych. Wśród nich znalazła się rola hieny Shenzi w uwielbianym przez widzów filmie „Król Lew” z 1994 roku, a także głos postaci Stretch w popularnej animacji „Toy Story 3” z 2010 roku. Jej zdolność do tworzenia wyrazistych i zapadających w pamięć postaci, nawet użyczając jedynie głosu, świadczy o jej wszechstronności jako artystki. Te role w filmach animowanych pokazują, że jej talent potrafi odnaleźć się w różnorodnych projektach, docierając do młodszej widowni i ugruntowując jej pozycję jako cenionej aktorki.

Kariera Whoopi Goldberg – chronologicznie

• 1983: Rozpoczęcie kariery scenicznej z programem „Spook Show”.
• 1984–1985: Występy na Broadwayu ze spektaklem „Whoopi Goldberg”.
• 1985: Przełomowa rola Celie w filmie „Kolor purpury”, nagroda Złoty Glob i nominacja do Oscara.
• 1988–1993: Rola Guinan w serialu „Star Trek: Następne pokolenie”.
• 1990: Rola Ody Mae Brown w filmie „Uwierz w ducha”, zdobycie Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej.
• Lata 90.: Jedna z najlepiej opłacanych aktorek, gaża 7–12 milionów dolarów za rolę w „Zakonnica w przebraniu 2” (1993).
• 1994: Rola hieny Shenzi w „Królu Lwie”.
• 1994, 1996, 1999, 2002: Gospodarz ceremonii wręczenia Oscarów.
• 2002: Nagroda Tony Award jako producentka musicalu „Thoroughly Modern Millie”.
• 2002: Nagroda Daytime Emmy za „The View”.
• 2007–obecnie: Moderator i współprowadzący talk-show „The View”.
• 2010: Rola Stretch w „Toy Story 3”.
• 2022: Powrót do roli Guinan w serialu „Star Trek: Picard”.

Zdrowie Whoopi Goldberg

W 1978 roku Whoopi Goldberg była świadkiem tragicznego zderzenia dwóch samolotów nad San Diego. To traumatyczne wydarzenie wywołało u niej zespół stresu pourazowego (PTSD) oraz długotrwały, paniczny lęk przed lataniem. Ten incydent miał znaczący wpływ na jej życie i samopoczucie, kształtując jej podejście do podróży i bezpieczeństwa.

Ciekawostki z życia Whoopi Goldberg

Zanim zdobyła sławę, Whoopi Goldberg imała się bardzo nietypowych zawodów. Pracowała jako kasjer w banku, murarz, a nawet kosmetyczka w domu pogrzebowym (mortuary cosmetologist), co świadczy o jej zróżnicowanych doświadczeniach życiowych i determinacji w dążeniu do celu. Jednym z jej uczniów w klasie aktorskiej i komediowej, którą prowadziła w Berkeley, była późniejsza gwiazda rocka Courtney Love. Whoopi Goldberg określa swoją tożsamość religijną jako unikalną mieszankę „żydowską, buddyjską, baptystyczną i katolicką”, choć przyznaje, że nie praktykuje żadnej religii w tradycyjnym rozumieniu. W latach 80. regularnie współprowadziła charytatywne programy „Comic Relief” na antenie HBO wraz z Robinem Williamsem i Billym Crystalem, co pokazuje jej zaangażowanie w pomoc potrzebującym. W 1978 roku była świadkiem zderzenia dwóch samolotów nad San Diego, co wywołało u niej traumę, zespół stresu pourazowego (PTSD) oraz trwający lata paniczny lęk przed lataniem.

Kariera Whoopi Goldberg to dowód na to, że determinacja i wszechstronny talent mogą prowadzić do osiągnięcia najwyższych laurów w świecie sztuki, inspirując do podążania za własnymi pasjami. Jej droga od skromnych początków do statusu jednej z najbardziej cenionych i wszechstronnych artystek swojego pokolenia jest inspirującą opowieścią o sile talentu, wytrwałości i odwadze w realizacji marzeń.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Whoopi_Goldberg