Charles Bronson: Gwiazda westernów i jego filmografia

7

Charles Bronson, właściwie Charles Dennis Buchinsky, to postać, która na stałe zapisała się w historii kina jako symbol twardziela i nieustępliwego bohatera. Urodzony 3 listopada 1921 roku w Ehrenfeld w Pensylwanii, w rodzinie litewskich imigrantów, w chwili śmierci 30 sierpnia 2003 roku miał 81 lat. Jego życie, naznaczone skrajnym ubóstwem i wczesną utratą ojca, było nieustanną walką o przetrwanie i realizację marzeń. Po przejściu przez trudne doświadczenia II wojny światowej, Bronson wyruszył na podbój Hollywood, gdzie dzięki swojej charyzmie i charakterystycznej aparycji, zdefiniował nowy typ bohatera kina akcji, przełamując bariery i budując karierę opartą na sile charakteru i niezłomności.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 30 sierpnia 2003 roku miał 81 lat.
• Żona/Mąż: Jill Ireland
• Dzieci: Pięcioro
• Zawód: Aktor filmowy i telewizyjny
• Główne osiągnięcie: Zdefiniowanie archetypu twardziela w kinie akcji, rola w filmie „Życzenie śmierci”.

Podstawowe informacje o Charlesie Bronsonie

Pochodzenie i dzieciństwo

Charles Dennis Buchinsky, znany później jako Charles Bronson, przyszedł na świat 3 listopada 1921 roku w Ehrenfeld w Pensylwanii. Był jednym z piętnaściorga dzieci Mary i Walinsky’ego Buchinsky, rzymskokatolickiej rodziny o litewskich korzeniach. Jego ojciec był Lipką Tatarem z południowej Litwy. Dzieciństwo aktora upłynęło w ekstremalnej biedzie. Rodzina żyła w tak trudnych warunkach, że dzieci musiały spać na zmianę w chacie bez bieżącej ciepłej wody. Sam Bronson wspominał, że w okresie dorastania brakowało mu nawet odpowiednich ubrań, przez co zdarzyło mu się pójść do szkoły w sukience swojej starszej siostry.

Zmiana nazwiska

W 1954 roku, w burzliwym okresie tzw. „Czerwonej Paniki” (Red Scare) w Stanach Zjednoczonych, Charles Buchinsky zdecydował się na zmianę swojego nazwiska. Sugestię tę podsunął mu jego agent, obawiając się, że nazwisko brzmiące z rosyjska mogłoby negatywnie wpłynąć na karierę aktora w Hollywood. W ten sposób Charles Buchinsky stał się Charlesem Bronsonem. Ta decyzja była odpowiedzią na realia polityczne tamtych czasów, gdzie pochodzenie mogło stanowić barierę w rozwoju zawodowym.

Dorastanie w ubóstwie

Warunki, w jakich dorastał Charles Bronson, były naznaczone skrajnym ubóstwem. Rodzina była tak uboga, że dostęp do podstawowych wygód, takich jak bieżąca ciepła woda, był luksusem. Dzieci często spały na zmianę, dzieląc ograniczone miejsce do odpoczynku. Dostępność odpowiednich ubrań również stanowiła problem, co ilustruje anegdota o tym, jak młody Charles musiał pójść do szkoły w sukience swojej siostry z powodu braku innych możliwości. Te trudne doświadczenia z pewnością ukształtowały jego późniejszą, nieustępliwą postawę.

Zdolności językowe

Pomimo urodzenia się w Stanach Zjednoczonych, Charles Bronson nie nauczył się angielskiego jako pierwszego języka. W jego rodzinnym domu dominowały język litewski i rosyjski, odzwierciedlając pochodzenie jego rodziców. Angielski stał się dla niego kolejnym językiem, którego musiał się nauczyć, co świadczy o jego determinacji w adaptacji do nowego środowiska i pokonywaniu barier komunikacyjnych.

Śmierć i miejsce spoczynku

Charles Bronson zmarł 30 sierpnia 2003 roku w wieku 81 lat w Los Angeles. Jego odejście zakończyło bogatą i barwną karierę aktorską, która trwała przez dziesięciolecia. Aktor został pochowany na cmentarzu Brownsville w West Windsor w stanie Vermont. To miejsce spoczynku stanowi symboliczne zakończenie życia człowieka, który przeszedł długą drogę od skromnych początków do międzynarodowej sławy.

Rodzina i życie prywatne Charlesa Bronsona

Relacja z ojcem i wczesna praca

Ojciec Charlesa Bronsona zmarł, gdy aktor miał zaledwie 12 lat. Wspomnienia aktora z tego okresu były naznaczone trudną relacją z ojcem. Jedynym wyraźnym obrazem, jaki pozostał mu z tamtych lat, było to, że dzieci często ukrywały się przed matką, gdy ta ogłaszała powrót ojca do domu. Ta wczesna strata i trudne relacje rodzinne z pewnością wpłynęły na jego późniejszy charakter i postrzeganie świata. Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej, w obliczu trudnej sytuacji materialnej, Charles musiał podejmować się ciężkiej pracy fizycznej.

Wielka miłość do Jill Ireland

Jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu prywatnym Charlesa Bronsona było jego małżeństwo z aktorką Jill Ireland. Para poznała się na planie filmu „Wielka ucieczka” (1963), gdzie Jill była wówczas żoną kolegi Bronsona z planu, Davida McCalluma. Mimo początkowych okoliczności, ich uczucie okazało się silniejsze. Poślubili się w 1968 roku i byli razem aż do śmierci Jill w 1990 roku. W ciągu lat wspólnego życia wystąpili razem w aż 15 produkcjach, co świadczy o ich artystycznej synergii i głębokiej więzi.

Kariera zawodowa Charlesa Bronsona

Początki w teatrze i edukacja

Po zakończeniu II wojny światowej, Charles Bronson rozpoczął swoją drogę w świecie sztuki od pracy przy malowaniu dekoracji dla trupy teatralnej w Filadelfii. To doświadczenie, choć niebezpośrednio związane z aktorstwem, otworzyło mu drzwi do sceny. Stopniowo zaczął otrzymywać coraz więcej okazji do występowania, grając początkowo małe role. W tym okresie uczęszczał również do Pasadena Community Playhouse, gdzie rozwijał swoje umiejętności aktorskie i zdobywał cenne doświadczenie, które miało zaprocentować w przyszłości. Był to kluczowy etap w jego kształtowaniu się jako aktora.

Rola w „Gabinecie figur woskowych”

Jedną z wczesnych, znaczących ról Charlesa Bronsona była postać Igora w horrorze „House of Wax” z 1953 roku. W tym filmie wcielił się w niemego pomocnika postaci granej przez Vincenta Price’a. Aby jak najlepiej przygotować się do tej wymagającej roli, Bronson sumiennie uczył się języka migowego. Ta determinacja w dążeniu do perfekcji i zaangażowanie w proces tworzenia postaci, nawet tych najmniejszych, szybko stały się jego znakiem rozpoznawczym.

Status gwiazdy w Europie

Pod koniec lat 60. XX wieku Charles Bronson zdobył ogromną popularność w Europie, co stanowiło ważny etap w jego międzynarodowej karierze. Szczególnie po roli w spaghetti westernie „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” z 1968 roku, stał się uwielbianym aktorem na Starym Kontynencie. Włosi nadali mu przydomek „Il Brutto” (Brzydal), a Francuzi nazywali go „Le Sacré Monstre” (Święty Potwór). Te unikalne określenia świadczą o tym, jak silne wrażenie wywarł na europejskiej widowni.

Przełom z „Death Wish” (Życzenie śmierci)

Prawdziwy przełom w karierze Charlesa Bronsona nastąpił w 1974 roku wraz z premierą filmu „Życzenie śmierci” (Death Wish). Wcielił się w nim w postać architekta Paula Kerseya, który po tragicznej śmierci żony i córki staje się samozwańczym mścicielem. Film okazał się gigantycznym hitem kasowym i wywarł ogromny wpływ na wizerunek Bronsona, definiując go jako symbol twardziela i bohatera kina akcji na resztę jego kariery. Rola ta stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych jego dokonań.

Zarobki u szczytu sławy

W połowie lat 70. XX wieku, po sukcesie takich filmów jak „Życzenie śmierci”, Charles Bronson osiągnął szczyt swojej kariery pod względem finansowym. Stał się najlepiej opłacanym aktorem na świecie, inkasując astronomiczną wówczas stawkę 1 miliona dolarów za film. Było to potwierdzenie jego globalnej popularności i znaczenia na rynku filmowym, czyniąc go jedną z najbardziej wpływowych postaci w branży rozrywkowej tamtego okresu.

Nagrody i osiągnięcia Charlesa Bronsona

Nominacja do nagrody Emmy

Choć Charles Bronson jest powszechnie kojarzony przede wszystkim z kinem akcji i rolami twardzieli, jego talent został doceniony również w innych gatunkach. Aktor otrzymał nominację do prestiżowej nagrody Emmy za drugoplanową rolę w jednym z odcinków serialu „General Electric Theater”. To wyróżnienie potwierdza jego wszechstronność aktorską i zdolność do kreowania złożonych postaci, wykraczających poza utarty schemat.

Uznanie dla późnego dorobku

W późniejszym etapie kariery, w 1991 roku, Charles Bronson zagrał w dramacie „The Indian Runner” w reżyserii Seana Penna. Jego rola w tym filmie spotkała się z bardzo pozytywnym przyjęciem krytyków. Doceniono jego odejście od typowego schematu bohatera akcji i zdolność do wcielania się w bardziej subtelne i złożone postaci. Ten sukces świadczy o jego trwałym talencie i zdolności do ewolucji artystycznej.

Służba wojskowa

Służba w lotnictwie podczas II wojny światowej

Charles Bronson zaciągnął się do United States Army Air Forces w 1943 roku, podczas II wojny światowej. Służył jako strzelec pokładowy na bombowcu Boeing B-29 Superfortress w 61. Eskadrze Bombowej, która stacjonowała na Guam. Jego służba wojskowa była ważnym okresem w jego życiu, świadczącym o jego zaangażowaniu i gotowości do obrony kraju. Po wojnie wrócił do cywila, by rozpocząć karierę aktorską.

Misje bojowe i odznaczenia

Podczas swojej służby w lotnictwie podczas II wojny światowej, Charles Bronson wziął udział w 25 misjach bojowych przeciwko japońskim wyspom macierzystym. Za rany odniesione w walce został uhonorowany orderem Purple Heart (Purpurowe Serce). To odznaczenie jest wyrazem uznania dla jego odwagi i poświęcenia podczas działań wojennych. Doświadczenia z frontu z pewnością wpłynęły na jego charakter i podejście do życia, a także mogły mieć wpływ na jego późniejsze kreacje aktorskie.

Sport i hobby

Praca w kopalni jako hartowanie ducha

Zanim Charles Bronson rozpoczął karierę aktorską, pracował w kopalniach węgla. Ta ciężka, fizyczna praca miała ogromny wpływ na ukształtowanie jego charakterystycznej, „kamiennej” aparycji i muskularnej sylwetki. Doświadczenia z pracy w kopalni, gdzie wykazywał się siłą i wytrzymałością, mogły stanowić inspirację dla jego przyszłych ról jako silnego i nieustępliwego bohatera. Praca ta była również dowodem jego determinacji w pokonywaniu trudności.

Kontrowersje i osobowość

Trudny charakter na planie

Podczas kręcenia filmu „Siedmiu wspaniałych” w 1960 roku, aktor Eli Wallach wspominał Charlesa Bronsona jako postać o trudnym charakterze. Określał go jako samotnika, który trzymał się na uboczu i nie integrował się z resztą obsady. Ta cecha mogła wynikać z jego skromnych początków i potrzeby zachowania pewnego dystansu, ale też świadczy o jego intensywnej wewnętrznej naturze. Jego skupienie na pracy i niechęć do towarzyskich interakcji na planie stały się częścią jego legendy.

Kontrowersje wokół „Życzenia śmierci”

Film „Życzenie śmierci” z 1974 roku, który przyniósł Charlesowi Bronsonowi międzynarodową sławę, wywołał również znaczącą debatę publiczną. Dzieło poruszało temat samosądów i przemocy, co spotkało się z krytyką ze strony niektórych środowisk. Zarzucano produkcji promowanie niebezpiecznych postaw społecznych i usprawiedliwianie zemsty. Mimo kontrowersji, film stał się kultowym obrazem kina akcji i do dziś budzi dyskusje na temat granic prawa i sprawiedliwości.

Ciekawostki z życia Charlesa Bronsona

Pierwszy maturzysta w rodzinie

Mimo skrajnej biedy i konieczności podejmowania pracy fizycznej od najmłodszych lat, Charles Bronson był pierwszym członkiem swojej licznej rodziny, któremu udało się ukończyć szkołę średnią. To osiągnięcie stanowiło symboliczny przełom i dowód jego determinacji w dążeniu do edukacji, pomimo przeciwności losu. Był to ważny krok na drodze do jego późniejszego sukcesu.

Współlokator gwiazdy

W czasach, gdy Charles Bronson dopiero poszukiwał swojej drogi w świecie aktorskim i starał się o role w Nowym Jorku, dzielił mieszkanie z Jackiem Klugmanem, przyszłą gwiazdą telewizji. Obaj młodzi aktorzy wspólnie próbowali przebić się w branży, co pokazuje, że nawet przyszłe ikony kina zaczynały od skromnych początków i wzajemnego wsparcia. Ich wspólne doświadczenia z tamtego okresu z pewnością były cenne.

Praca za dolara

W jednym z wywiadów Charles Bronson wyznał, jak ciężkie były czasy Wielkiego Kryzysu dla jego rodziny. Musiał pracować na podwójne zmiany w kopalni, aby zarobić zaledwie 1 dolara tygodniowo. Ta historia obrazuje skalę ubóstwa, z jakim się zmagał, i podkreśla jego niezwykłą wytrwałość oraz siłę woli, które pozwoliły mu przezwyciężyć te trudności i zbudować imponującą karierę.

Ważne filmy i role

• Rola Igora w „House of Wax” (1953)
• Udział w „Wielkiej ucieczce” (1963)
• Rola w spaghetti westernie „Pewnego razu na Dzikim Zachodzie” (1968)
• Przełomowa rola Paula Kerseya w „Życzeniu śmierci” (1974)
• Rola w dramacie „The Indian Runner” (1991)

Służba wojskowa – kluczowe fakty

• Zaciągnięcie do United States Army Air Forces w 1943 roku.
• Służba jako strzelec pokładowy na bombowcu Boeing B-29 Superfortress.
• Udział w 25 misjach bojowych przeciwko japońskim wyspom macierzystym.
• Odznaczenie orderem Purple Heart (Purpurowe Serce) za rany odniesione w walce.

Nagrody i nominacje

• Nominacja do nagrody Emmy za drugoplanową rolę w odcinku serialu „General Electric Theater”.

Kluczowe daty z życia Charlesa Bronsona

Warto wiedzieć: Charles Bronson był pierwszym członkiem swojej licznej rodziny, któremu udało się ukończyć szkołę średnią, co stanowiło symboliczny sukces w obliczu skrajnej biedy, w jakiej się wychował.

Charles Bronson, aktor o niezwykłej sile charakteru i legendarnym wizerunku twardziela, przeszedł długą drogę od skromnych początków w ubogiej rodzinie litewskich imigrantów do statusu międzynarodowej gwiazdy kina akcji. Jego kariera, zdefiniowana przez kultowe role i niezapomniane kreacje, pozostaje inspiracją dla kolejnych pokoleń. Życiorys Bronsona to dowód na to, że determinacja, ciężka praca i niezłomność mogą przezwyciężyć wszelkie przeciwności losu, prowadząc do osiągnięcia sukcesu i pozostawienia trwałego śladu w historii kinematografii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_Bronson