Nat King Cole: L.O.V.E., Jazz i Legenda Muzyki – Biografia

6

Nat King Cole, właściwie Nathaniel Adams Coles, urodzony 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama, był jednym z najbardziej charyzmatycznych i wpływowych wokalistów XX wieku, którego aksamitny głos i wirtuozeria pianistyki jazzowej na stałe wpisały się w historię muzyki. Zmarł przedwcześnie 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku zaledwie 45 lat, pozostawiając po sobie bogaty dorobek artystyczny. Znany na całym świecie jako Nat King Cole, był nie tylko piosenkarzem i pianistą, ale również aktorem, który z powodzeniem realizował się w różnych dziedzinach sztuki. Jego życie prywatne, choć naznaczone trudnymi doświadczeniami, było równie bogate, a rodzina odegrała kluczową rolę w jego życiu i karierze.

Nat King Cole miał 45 lat w momencie śmierci. Jego żoną była piosenkarka Maria Hawkins, z którą miał pięcioro dzieci: biologiczną córkę Natalie, adoptowaną córkę Carole oraz adoptowanych synów Nata Kelly’ego i bliźniaków Caseya i Timolina. Wychowany w rodzinie pastora baptystycznego, swoje pierwsze lekcje muzyki pobierał od matki, która była organistką kościelną. Jego talent został dostrzeżony już we wczesnym wieku, co zaowocowało początkiem niezwykłej kariery, która na zawsze odmieniła oblicze amerykańskiej muzyki popularnej.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 45 lat (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Maria Hawkins
• Dzieci: Natalie Cole, Carole Cole, Nat Kelly Cole, Casey Cole, Timolin Cole
• Zawód: Piosenkarz, pianista jazzowy, aktor
• Główne osiągnięcie: Jeden z najbardziej wpływowych i uwielbianych artystów XX wieku, ikona muzyki popularnej, przełomowy artysta w walce z rasizmem.

Podstawowe informacje o Nacie Kingu Cole’u

Nathaniel Adams Coles, znany powszechnie jako Nat King Cole, urodził się 17 marca 1919 roku w Montgomery w stanie Alabama. Jego artystyczna kariera, która trwała od 1934 do 1965 roku, przyniosła mu międzynarodową sławę i uznanie. Zmarł 15 lutego 1965 roku w Santa Monica w Kalifornii, w wieku 45 lat. Jako wszechstronnie utalentowany artysta, wyróżniał się nie tylko jako wokalista o niezwykle łagodnym i melodyjnym głosie, ale także jako wirtuoz pianistyki jazzowej. Jego charakterystyczny styl i charyzma sprawiły, że stał się jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci na scenie muzycznej XX wieku. Zanim osiągnął status solowego artysty, zyskał uznanie jako lider King Cole Trio, zespołu, który zrewolucjonizował brzmienie jazzu.

Rodzina i życie prywatne Nata Kinga Cole’a

Nat King Cole pochodził z muzykalnej rodziny, która miała znaczący wpływ na jego wczesny rozwój. Jego ojciec, Edward Coles, był pastorem baptystycznym, a jego matka, Perlina Adams Coles, pełniła funkcję organistki kościelnej. To właśnie matka nauczyła go podstaw gry na fortepianie, co zapoczątkowało jego fascynację muzyką. Rodzina przeniosła się do Chicago, gdy Nat miał cztery lata, co stanowiło ważny etap w jego dzieciństwie. Jego życie osobiste było burzliwe. Pierwszą żoną Nata była tancerka Nadine Robinson, którą poślubił w 1937 roku. Po rozwodzie z Nadine, zaledwie sześć dni później, 28 marca 1948 roku, ożenił się z piosenkarką Marią Hawkins. Z tego związku narodziło się pięcioro dzieci: biologiczna córka Natalie, która poszła w ślady ojca i osiągnęła sukces jako piosenkarka, a także adoptowani syn Nat Kelly Cole, adoptowana córka Carole oraz bliźniaczki Casey i Timolin. Nat King Cole był również aktywnym członkiem wolnomularstwa, co świadczy o jego zaangażowaniu w życie społeczne i duchowe.

Dzieci Nata Kinga Cole’a

Nat King Cole był ojcem pięciorga dzieci, które odziedziczyły jego talent i pasję do sztuki. Jego córka Natalie Cole, podobnie jak on, zrobiła oszałamiającą karierę muzyczną, stając się uznaną piosenkarką. Pośmiertnie nagrała słynny duet „Unforgettable” ze swoim ojcem, wykorzystując technologię do stworzenia poruszającego połączenia pokoleń. Oprócz Natalie, artysta miał również adoptowaną córkę Carole, adoptowanego syna Nata Kelly’ego Cole’a oraz bliźniaczki Caseya i Timolin. Dzieci Nata Kinga Cole’a kontynuowały jego dziedzictwo, a jego rodzina pozostaje ważnym elementem jego dziedzictwa i historii.

Kariera zawodowa Nata Kinga Cole’a

Kariera Nata Kinga Cole’a rozpoczęła się w młodym wieku, gdy jako nastolatek porzucił szkołę średnią, aby wraz z bratem Eddiem założyć sekstet. W 1936 roku nagrali swoje pierwsze single dla wytwórni Decca. Przełomowym momentem było założenie King Cole Trio, w skład którego weszli basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. Ich innowacyjne podejście do jazzu i bluesa szybko zdobyło uznanie, a utwór „Straighten Up and Fly Right” z 1944 roku stał się wielkim hitem, umacniając pozycję tria jako czołowego zespołu wytwórni Capitol Records. Od 1950 roku Nat King Cole zaczął występować jako solista, odchodząc od czystego jazzu w stronę tradycyjnego popu i ballad. Ta zmiana stylistyczna przyniosła mu ogromny sukces komercyjny i jeszcze większą popularność na całym świecie. Jego charakterystyczny głos i styl interpretacji sprawiły, że stał się ikoną muzyki popularnej. Nat King Cole zapisał się również w historii telewizji, prowadząc w latach 1956–1957 program „The Nat King Cole Show” na antenie NBC, co było pierwszym ogólnokrajowym programem rozrywkowym prowadzonym przez Afroamerykanina. Jako aktor, wystąpił w filmach takich jak „The Blue Gardenia” (1953) i „St. Louis Blues” (1958), gdzie wcielił się w postać W.C. Handy’ego, udowadniając swoją wszechstronność.

Początki kariery i King Cole Trio

Droga Nata Kinga Cole’a do sławy rozpoczęła się w młodym wieku. Już jako 15-latek porzucił szkołę średnią, aby wraz z bratem Eddiem założyć sekstet. W 1936 roku nagrali swoje pierwsze single dla wytwórni Decca, sygnalizując początek jego kariery. Kluczowym momentem było jednak sformowanie King Cole Trio, w skład którego weszli basista Wesley Prince i gitarzysta Oscar Moore. Nazwa zespołu nawiązywała do popularnej rymowanki o „Starym Królu Cole’u”. Trio szybko zdobyło uznanie dzięki swojemu innowacyjnemu podejściu do jazzu i bluesa. W 1944 roku ich utwór „Straighten Up and Fly Right” osiągnął status wielkiego hitu, co umocniło pozycję tria jako czołowego zespołu Capitol Records. To właśnie w tym okresie Nat King Cole zaczął budować swoją reputację jako wybitny pianista jazzowy i charyzmatyczny wokalista.

Kariera solowa i przejście do tradycyjnego popu

Po sukcesach z King Cole Trio, Nat King Cole podjął decyzję o rozpoczęciu kariery solowej, która okazała się jeszcze bardziej spektakularna. Od 1950 roku zaczął występować jako solista, odchodząc od korzeni czystego jazzu w stronę bardziej przystępnego dla szerokiej publiczności tradycyjnego popu i ballad. Ta zmiana stylistyczna przyniosła mu ogromny sukces komercyjny i ugruntowała jego pozycję jako jednego z najpopularniejszych artystów swoich czasów. Jego charakterystyczny, aksamitny głos idealnie pasował do nastrojowych ballad, a jego interpretacje utworów takich jak „Unforgettable”, „Mona Lisa” czy „Nature Boy” stały się ponadczasowymi klasykami. To właśnie w tym okresie Nat King Cole udowodnił swoją wszechstronność, potrafiąc poruszyć słuchaczy emocjonalnymi wykonaniami, które do dziś uważane są za wzór frazowania i interpretacji muzycznej.

Nat King Cole jako aktor

Oprócz swojej błyskotliwej kariery muzycznej, Nat King Cole próbował swoich sił również jako aktor. Jego talent aktorski pozwolił mu na występy w kilku produkcjach filmowych, które wzbogaciły jego wszechstronny dorobek artystyczny. Jednym z jego znaczących ról była postać w filmie „The Blue Gardenia” z 1953 roku. Kolejnym ważnym występem była rola w filmie „St. Louis Blues” z 1958 roku, gdzie wcielił się w postać legendarnego kompozytora W.C. Handy’ego. Te występy dowiodły, że Nat King Cole posiadał nie tylko wybitne umiejętności wokalne i instrumentalne, ale także talent aktorski, który pozwalał mu na kreowanie różnorodnych postaci na ekranie. Jego obecność w przemyśle filmowym dodatkowo umocniła jego status jako artysty wszechstronnego i wszechstronnie utalentowanego.

Nagrody i osiągnięcia Nata Kinga Cole’a

Nat King Cole został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, które świadczą o jego ogromnym wpływie na świat muzyki i kultury. **W 1960 roku jego wkład został doceniony poprzez przyznanie mu gwiazdy na Hollywood Walk of Fame, a także specjalnej nagrody Golden Globe za jego osiągnięcia.** Pośmiertnie, w 1990 roku, otrzymał prestiżową nagrodę Grammy Lifetime Achievement Award, co podkreśla jego trwałe dziedzictwo. Jego zasługi dla muzyki jazzowej i popularnej zostały również uhonorowane poprzez wprowadzenie do prestiżowych galerii sław: DownBeat Jazz Hall of Fame w 1997 roku, Rock and Roll Hall of Fame w 2000 roku oraz National Rhythm & Blues Hall of Fame w 2020 roku. Jedno z jego najbardziej rozpoznawalnych nagrań, „The Christmas Song”, zostało uznane za tak znaczące dla dziedzictwa kulturowego Stanów Zjednoczonych, że zostało wybrane przez Bibliotekę Kongresu do zachowania w Narodowym Rejestrze Nagrań Stanów Zjednoczonych. Te zaszczyty potwierdzają jego niekwestionowany status legendy muzyki.

Tabela nagród i wyróżnień

Muzyka Nata Kinga Cole’a

Muzyka Nata Kinga Cole’a to bogactwo ponad 100 piosenek, które stały się hitami na listach przebojów, a wiele z nich zyskało status ponadczasowych arcydzieł. Jego charakterystyczny, aksamitny głos i mistrzowskie frazowanie sprawiły, że utwory takie jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” czy „Nature Boy” do dziś poruszają serca słuchaczy na całym świecie. Jego album „The Magic of Christmas” z 1960 roku okazał się najlepiej sprzedającą się płytą bożonarodzeniową lat 60., co świadczy o jego wszechstronności i zdolności do tworzenia muzyki trafiającej w różne gusta i okazje. Nat King Cole wykazał się również odwagą w eksplorowaniu nowych rynków muzycznych. W 1958 roku nagrał w Hawanie album „Cole Español”, śpiewany w całości po hiszpańsku. Ten projekt zapoczątkował serię trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, co otworzyło mu drogę do serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej. Mimo że nie mówił biegle po hiszpańsku, uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu ogromnej popularności w tym regionie. Jego sukces w muzyce latynoamerykańskiej jest dowodem na uniwersalny charakter jego talentu i zdolność do nawiązywania kontaktu z różnorodną publicznością. W tworzeniu swojego unikalnego, aksamitnego brzmienia, Nat King Cole współpracował z wybitnymi aranżerami, takimi jak Nelson Riddle, Gordon Jenkins i Ralph Carmichael. Ich umiejętności aranżacyjne pozwoliły na podkreślenie głębi i emocji zawartych w jego wykonaniach. Warto również wspomnieć o niezwykłym rekordzie jego wersji „The Christmas Song”, która w 2022 roku pobiła rekord najdłuższej drogi do pierwszej dziesiątki listy Billboard Hot 100, osiągając 9. miejsce aż 62 lata po swoim pierwszym debiucie. To świadczy o nieprzemijającej sile i popularności jego muzyki.

Najważniejsze utwory i albumy

W dorobku Nata Kinga Cole’a znajduje się ponad 100 piosenek, które zdobyły uznanie na listach przebojów. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują takie legendy jak „Unforgettable”, „Mona Lisa”, „Smile” i „Nature Boy”, które do dziś są uznawane za klasyki muzyki rozrywkowej. Jego album „The Magic of Christmas” z 1960 roku zdobył status najlepiej sprzedającej się płyty bożonarodzeniowej dekady lat 60., co podkreśla jego wszechstronność i zdolność do tworzenia muzyki na różne okazje. Szczególne miejsce w jego dyskografii zajmuje album „Cole Español” z 1958 roku, nagrany w Hawanie i całkowicie zaśpiewany po hiszpańsku. Był to początek serii trzech niezwykle popularnych płyt w tym języku, które otworzyły mu drogę do zdobycia serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej, udowadniając jego globalny zasięg i wpływ.

Wkład w muzykę latynoamerykańską

Wpływ Nata Kinga Cole’a na muzykę latynoamerykańską był znaczący i trwały. Mimo braku biegłości w języku hiszpańskim, artysta z powodzeniem uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co pozwoliło mu na stworzenie autentycznych i poruszających wykonań. Jego album „Cole Español” z 1958 roku zapoczątkował serię trzech niezwykle popularnych płyt nagranych w tym języku. Te nagrania zdobyły ogromne uznanie w Ameryce Łacińskiej, a Cole do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Jego zdolność do nawiązywania emocjonalnego kontaktu z publicznością, niezależnie od bariery językowej, świadczy o uniwersalności jego talentu i głębi jego artystycznego przekazu.

Zdrowie i ostatnie lata życia Nata Kinga Cole’a

Zdrowie Nata Kinga Cole’a zaczęło szwankować w ostatnich latach jego życia, co ostatecznie doprowadziło do jego przedwcześnie śmierci. **Artysta był nałogowym palaczem papierosów, wypalając nawet do trzech paczek dziennie, wierząc, że dym tytoniowy nadaje jego głosowi charakterystyczną, niską barwę.** Niestety, ten nałóg miał tragiczne konsekwencje. W grudniu 1964 roku zdiagnozowano u niego raka płuc. Choroba zmusiła go do poddania się intensywnej radioterapii. Mimo ciężkiej choroby, Nat King Cole nie zaprzestał pracy artystycznej, nagrywając ostatnie utwory w styczniu 1965 roku, zaledwie miesiąc przed śmiercią. Zmarł 15 lutego 1965 roku w St. John’s Hospital w Santa Monica. Jego pogrzeb zgromadził tysiące osób, co świadczyło o głębokim szacunku i uwielbieniu, jakim darzyli go fani na całym świecie. Jego przedwczesna śmierć była ogromną stratą dla świata muzyki.

Kontrowersje, rasizm i walka Nata Kinga Cole’a

Mimo swojego międzynarodowego statusu gwiazdy, Nat King Cole doświadczał brutalnego rasizmu, co stanowiło mroczną stronę jego kariery. **W 1956 roku, podczas koncertu w Birmingham w Alabamie, został fizycznie zaatakowany na scenie przez członków White Citizens’ Council.** Ten incydent był dla niego traumatycznym przeżyciem. Po ataku w Birmingham, Cole zadeklarował, że nigdy więcej nie wystąpi w Alabamie ani w żadnym miejscu na Południu Stanów Zjednoczonych, gdzie obowiązywała segregacja rasowa. Jego postawa w obliczu dyskryminacji była wyrazem odwagi i sprzeciwu wobec niesprawiedliwości. Był krytykowany przez niektórych aktywistów ruchu praw obywatelskich za zbyt małe zaangażowanie w ich działania, jednak w rzeczywistości Nat King Cole aktywnie wspierał finansowo NAACP (National Association for the Advancement of Colored People), jedną z najważniejszych organizacji walczących o prawa obywatelskie. Jego zaangażowanie było często realizowane w bardziej dyskretny sposób, ale miało znaczący wpływ. **Cole brał również udział w historycznym Marszu na Waszyngton w 1963 roku, wydarzeniu, które stało się symbolem walki o równość rasową.** Jego program telewizyjny, „The Nat King Cole Show”, został zdjęty z anteny w 1957 roku z powodu braku ogólnokrajowego sponsora. Cole skomentował to słynnym stwierdzeniem, że „Madison Avenue boi się ciemności”, co było gorzką uwagą na temat dyskryminacji rasowej w przemyśle medialnym. Jego doświadczenia z rasizmem, choć bolesne, nie złamały jego ducha, a on sam stał się inspiracją dla wielu, walcząc o godność i równość poprzez swoją sztukę i działania.

Ciekawostki i nieznane fakty o Nacie Kingu Cole’u

Nat King Cole był postacią pełną fascynujących anegdot i nieznanych faktów, które rzucają światło na jego barwną osobowość i wszechstronność. Swoją pierwszą publiczną prezentację muzyczną zaliczył w wieku zaledwie czterech lat, wykonując piosenkę „Yes! We Have No Bananas”. Jako nastolatek w Chicago, należał do zespołu „Bud Billiken Club”, zorganizowanego dla chłopców dostarczających gazetę „The Chicago Defender”. **Siedziba Capitol Records w Los Angeles jest powszechnie nazywana „Domem, który zbudował Nat” (The House That Nat Built), co podkreśla jego kluczową rolę w sukcesie wytwórni.** Był wielkim fanem baseballu, a w szczególności legendy tego sportu, Hank’a Aarona. Cole potrafił słuchać relacji z meczów na tranzystorowym radiu nawet podczas przerw w sesjach nagraniowych, co pokazuje jego pasję. Aby uniknąć problemów z kontraktem z Capitol Records, podczas nagrań dla innych wytwórni używał pseudonimów, takich jak „Shorty Nadine” czy „Sam Schmaltz”. Jego brat Freddy Cole również odniósł sukces jako piosenkarz i pianista jazzowy, co świadczy o muzycznym talencie w rodzinie. Córka Natalie Cole nagrała w 1991 roku słynny duet „Unforgettable” ze swoim zmarłym ojcem, dzięki zastosowaniu technologii studyjnej, tworząc poruszające połączenie przeszłości i teraźniejszości. **Nat King Cole był jednym z pierwszych czarnoskórych artystów, którzy zamieszkali w ekskluzywnej dzielnicy Hancock Park w Los Angeles, co spotkało się z protestami białych sąsiadów.** W odpowiedzi na rasistowskie uwagi sąsiadów o tym, że nie chcą „niepożądanych osób” w okolicy, Cole odpowiedział z charakterystyczną dla siebie godnością: „Ja też nie. Jeśli zobaczę kogoś niepożądanego, dam wam znać”. Jego wpływ na muzykę latynoamerykańską był tak duży, że do dziś jest tam wspominany jako jeden z najważniejszych interpretatorów bolera. Mimo że nie mówił po hiszpańsku, uczył się tekstów piosenek fonetycznie, co nie przeszkodziło mu w zdobyciu serc słuchaczy w Ameryce Łacińskiej. Jego ostatni film, „Cat Ballou”, wszedł na ekrany kin już po jego śmierci w 1965 roku. Do dziś Nat King Cole uważany jest za jednego z najlepiej frazujących piosenkarzy w historii muzyki rozrywkowej, a jego twórczość nadal inspiruje i wzrusza słuchaczy na całym świecie.

Lista ważnych utworów

• Unforgettable
• Mona Lisa
• Smile
• Nature Boy
• Straighten Up and Fly Right
• The Christmas Song

Kluczowe daty w karierze Nata Kinga Cole’a

• 1919: Narodziny Nathaniela Adamsa Coles’a (17 marca)
• 1936: Nagranie pierwszych singli z sekstetem brata Eddiego
• 1937: Pierwsze małżeństwo z Nadine Robinson
• 1944: Hit „Straighten Up and Fly Right”
• 1948: Drugie małżeństwo z Marią Hawkins (28 marca)
• 1950: Rozpoczęcie kariery solowej
• 1956-1957: Gospodarz „The Nat King Cole Show”
• 1958: Nagranie albumu „Cole Español”
• 1960: Gwiazda na Hollywood Walk of Fame i nagroda Golden Globe
• 1965: Śmierć (15 lutego)

Filmy z udziałem Nata Kinga Cole’a

• The Blue Gardenia (1953)
• St. Louis Blues (1958)
• Cat Ballou (pośmiertnie, 1965)

Nat King Cole pozostaje jedną z najwybitniejszych postaci w historii muzyki popularnej. Jego niezwykły głos, mistrzowskie wykonania i wpływ na łamanie barier rasowych sprawiają, że jego dziedzictwo jest nie tylko artystyczne, ale również społeczne. Mimo przedwczesnej śmierci, jego muzyka wciąż żyje, inspirując kolejne pokolenia i przypominając o sile talentu, determinacji i niezłomności w obliczu przeciwności. Jego wpływ na rozwój muzyki, zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i na całym świecie, jest nie do przecenienia.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Nat_King_Cole