Johann Strauss II, urodzony 25 października 1825 roku w Wiedniu, był jednym z najwybitniejszych kompozytorów muzyki lekkiej, skrzypkiem i dyrygentem. Powszechnie znany jako „Król Walca”, za życia stworzył ponad 500 utworów tanecznych, operetek i baletów, które na stałe wpisały się do światowego kanonu muzyki. Na czerwiec 2024 roku, kompozytor miałby 198 lat.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na czerwiec 2024 roku, Johann Strauss II miałby 198 lat.
- Żona/Mąż: Był żonaty trzykrotnie: z Henriettą Treffz, Angeliką Dittrich i Adele Deutsch.
- Dzieci: Brak informacji o dzieciach.
- Zawód: Kompozytor muzyki lekkiej, skrzypek, dyrygent.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie ponad 500 utworów, w tym słynnych walców jak „Nad pięknym modrym Dunajem” oraz operetek takich jak „Zemsta nietoperza”, zyskując tytuł „Króla Walca”.
Johann Strauss II: Wiedeński Wirtuoz i „Król Walca”
Dane osobowe i pochodzenie
Johann Baptist Strauss II, powszechnie znany jako Johann Strauss Jr. lub „Syn”, przyszedł na świat 25 października 1825 roku w St Ulrich, niedaleko Wiednia, a zmarł 3 czerwca 1899 roku w wieku 73 lat. Jego twórczość, obejmująca ponad 500 walców, polek, kadrylów, a także operetek i baletów, uczyniła go ikoną muzyki lekkiej. Pochodząc z rodziny katolickiej, miał również węgierskie korzenie żydowskie, co w późniejszych latach, w okresie nazistowskim, stało się przedmiotem prób zafałszowania jego tożsamości.
Życie prywatne i rodzinne Johanna Straussa II
Pochodzenie rodzinne i wczesne lata
Johann Strauss II był najstarszym synem kompozytora Johanna Straussa I i jego żony, Marii Anny Streim. Miał dwóch młodszych braci, Josefa i Eduarda, którzy również stali się cenionymi muzykami. Początkowo ojciec sprzeciwiał się muzycznej karierze syna, widząc go raczej w roli bankiera. Młody Johann uczył się gry na skrzypcach potajemnie, doświadczając przy tym fizycznej przemocy ze strony ojca. Dopiero rozstanie rodziców otworzyło mu drogę do pełnego rozwoju artystycznego, przy wsparciu matki.
Małżeństwa i relacje
Pierwszą żoną Johanna Straussa II była śpiewaczka Henrietta Treffz, którą poślubił w 1862 roku. Pozostali razem do jej śmierci w 1878 roku. Niedługo potem, w 1878 roku, ożenił się z aktorką Angeliką Dittrich. To drugie małżeństwo okazało się nieudane, a problemy z uzyskaniem rozwodu w Kościele rzymskokatolickim zmusiły kompozytora do zmiany wyznania i narodowości. W 1887 roku uzyskał obywatelstwo Saxe-Coburg-Gotha i poślubił Adele Deutsch, która stała się jego ostatnią żoną i inspiracją.
Kariera zawodowa Johanna Straussa II
Edukacja muzyczna i przełomowy debiut
Pomimo początkowych przeszkód ze strony ojca, Johann Strauss II otrzymał podstawy edukacji muzycznej od Franza Amona. Jego oficjalny debiut jako kompozytora i dyrygenta miał miejsce w październiku 1844 roku w wiedeńskim kasynie Dommayera. Mimo prób sabotażu ze strony ojca, występ okazał się spektakularnym sukcesem, a wykonane wówczas walce, takie jak „Sinngedichte”, otworzyły mu drzwi do dalszej kariery.
Rozwój kariery i polityczne zaangażowanie
W 1845 roku Johann Strauss II objął stanowisko kapelmistrza 2. Wiedeńskiego Pułku Obywatelskiego. Jego zaangażowanie polityczne ujawniło się podczas rewolucji 1848 roku, kiedy to opowiedział się po stronie rewolucjonistów, co doprowadziło do jego aresztowania za publiczne wykonanie „Marsylianki”. Te wydarzenia wpłynęły na dwukrotne odrzucenie jego kandydatury na stanowisko dyrektora muzyki dworskiej. Po śmierci ojca w 1849 roku, połączył obie orkiestry i intensywnie koncertował, jednocześnie starając się o przywrócenie łaski dworu poprzez dedykowanie utworów cesarzowi Franciszkowi Józefowi I.
Uznanie na dworze cesarskim
Po latach starań i udowadniania swojej lojalności, w 1863 roku Johann Strauss II wreszcie został mianowany dyrektorem muzyki na balach dworskich (KK Hofballmusikdirektor). To prestiżowe stanowisko było ukoronowaniem jego kariery i oficjalnym potwierdzeniem jego zasług dla wiedeńskiej sceny muzycznej, umacniając jego pozycję jako „Króla Walca”.
Najważniejsze dzieła Johanna Straussa II
Dzieła Johanna Straussa II są synonimem wiedeńskiej elegancji i radości życia. Jego kompozycje, charakteryzujące się niezwykłą melodyjnością i lekkością, zdobyły globalne uznanie. Do jego najbardziej znanych i cenionych utworów należą:
- Walce: „Nad pięknym modrym Dunajem” (The Blue Danube), „Walc Cesarski” (Kaiser-Walzer), „Opowieści Lasku Wiedeńskiego”, „Wino, kobieta i śpiew”.
- Polki: „Tritsch-Tratsch-Polka”.
- Operetki: „Zemsta nietoperza” (Die Fledermaus), „Baron cygański” (Der Zigeunerbaron).
- Balet: „Aschenbrödel” (w trakcie pracy nad którym zmarł).
Rywalizacja i kontrowersje w karierze
Konkurencja z Offenbachem
W dziedzinie operetki, Johann Strauss II konkurował z sukcesami Jacques’a Offenbacha, francuskiego kompozytora, którego dzieła również cieszyły się dużą popularnością. Ta wzajemna rywalizacja przyczyniła się do rozwoju gatunku.
Rodzinny pakt i zniszczenie archiwów
Intrygującym aspektem historii rodziny Straussów był pakt zawarty między braćmi, Josefem i Eduardem, o zniszczeniu wspólnych archiwów przez tego, który przeżyje drugiego. W 1907 roku Eduard Strauss wypełnił tę obietnicę, spalając znaczną część oryginalnych archiwów, co budzi dyskusje na temat wartości zniszczonych materiałów.
Warto wiedzieć: Bracia Josef i Eduard Strauss również byli utalentowanymi kompozytorami muzyki lekkiej, kontynuując rodzinne dziedzictwo.
Dziedzictwo i pamięć o Johannie Straussie II
Miejsca pamięci i muzea
Pamięć o Johannie Straussie II jest żywa do dziś. Jego dawna rezydencja w Wiedniu, przy Praterstrasse, stanowi część Muzeum Wiednia i pozwala na bliższe poznanie życia i twórczości kompozytora.
Inspiracja dla filmu
Postać i twórczość Johanna Straussa II inspirowały twórców filmowych. Alfred Hitchcock nakręcił o nim film „Waltzes from Vienna” (1934), a Walt Disney stworzył „The Waltz King” (1963), przybliżając postać „Króla Walca” młodszej publiczności.
Tradycje i coroczne hołdy
Dziedzictwo Johanna Straussa II jest corocznie celebrowane przez Filharmoników Wiedeńskich, którzy kontynuują tradycję prowadzenia orkiestry ze skrzypcami w ręku (tzw. Vorgeiger), zwłaszcza podczas słynnych Koncertów Noworocznych. Te wydarzenia są wyrazem hołdu dla wiedeńskiej tradycji muzycznej i nieśmiertelnej muzyki Straussa II.
Chronologia życia i kariery Johanna Straussa II
Kluczowe daty z życia i kariery Johanna Straussa II:
- 1825: Urodziny Johanna Straussa II (25 października).
- 1844: Debiut jako kompozytor (październik).
- 1845: Stanowisko kapelmistrza 2. Wiedeńskiego Pułku Obywatelskiego.
- 1848: Aresztowanie za publiczne granie „Marsylianki”.
- 1849: Śmierć ojca; połączenie orkiestr.
- 1853: Załamanie nerwowe spowodowane nadmiernym obciążeniem pracą.
- 1862: Pierwsze małżeństwo z Henriettą Treffz.
- 1863: Otrzymanie tytułu dyrektora muzyki na balach dworskich (KK Hofballmusikdirektor).
- 1872: Podróż do Stanów Zjednoczonych na zaproszenie Patricka Gilmore’a.
- 1878: Śmierć Henrietty Treffz; drugie małżeństwo z Angeliką Dittrich.
- 1887: Zmiana wyznania i narodowości; uzyskanie obywatelstwa Saxe-Coburg-Gotha; trzecie małżeństwo z Adele Deutsch.
- 1899: Śmierć Johanna Straussa II (3 czerwca).
Johann Strauss II, „Król Walca”, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo muzyczne, które do dziś rozbrzmiewa na całym świecie, niosąc radość i wprowadzając słuchaczy w czarujący świat wiedeńskiej muzyki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile synów miał Strauss?
Johann Strauss, znany jako „król walca”, miał trzech synów, którzy również byli utalentowanymi kompozytorami. Byli to Johann Strauss II, Josef Strauss i Eduard Strauss.
Na co zmarł Johann Strauss?
Johann Strauss zmarł w wieku 73 lat na zapalenie płuc. Choroba rozwinęła się po tym, jak zaraził się grypą podczas jednego ze swoich licznych koncertów.
Jaki jest tytuł walca koncertowego skomponowanego przez Jana Straussa syna?
Jednym z najbardziej znanych walców koncertowych skomponowanych przez Johanna Straussa syna jest „Nad pięknym modrym Dunajem” (An der schönen blauen Donau). Ten utwór stał się nieoficjalnym hymnem Austrii.
Czy istnieją jacyś potomkowie Straussa?
Tak, istnieją potomkowie Johanna Straussa. Jego syn, Johann Strauss II, miał syna, Johanna Straussa III, który również był dyrygentem i kompozytorem.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Johann_Strauss_II
